دین ده آپدیت اولمالیدیر

دین ده آپدیت اولمالیدیر - آذ تورک

بای بک، آذربایجان | آراگؤن, ۱۶-ي قويروخدوغان , ۱۱۰۰۷ اینجی ایل, چولا ۲۳:۰۳ | تورکجه, مقاله

پس قالیر بو سؤز کی : به نه جور اولور سنگسار حوکمو وئریلیر؟

نئچه گون بوندان قاباغ تاکیستان دا سنگسار اولان شخصین خبرلری یاییلاندان سونرا ، بیر مسئله کی همیشه منیم ذهنیمی مشغول ائدردی ، یئنه سوراغیما گلدی. آیا دین و مذهب (عمومیت ده دین) ایصلاحا نیازی یوخدور؟ آیا نئچه مین ایل بوندان اؤنجه اؤنریلن اینانجلار ایندیسه ده ایشه آپاریلا بیلرلر؟

بو یازی دا چالیشاجاغیق بو ساحه ده سؤز آپاراق. البتده ائله خاطیرلاتمالی یام کی بیزیم آماجیمیز دین مقوله سینه بیر دوزگون باخیش سالماق دیر ، یوخسا دین و باشقا اینانجلاری تاپدالاماق آماجیمیز یوخدور.

دینی مسائل او سیرا مسائل دن دیر کی گرک ، گون به گون اونلاردا تغییرات ایجاد اولسون ، البتده او پارا مسائل ده کی شوبهه لی مسائل واردیر و یا بو کی بو گونون دورومو او وضعیتی تایید ائتمه سین. اؤرنک اوچون مجتهدلرین ریساله لرینی اوخویارکن ، گؤروروک کی یئنه برده و کنیز دن سؤز آپاریلیب. اوچ مین اینجی مین ایللیک ده برده دن سؤز آپارماق ، داها گئری یه قالمیشلیغی ایثبات ائدر. ندن بو مجتهدلر بونو آنلامی ییب لار کی داها دؤره برده لردن سؤز آپارماق دؤره سی دئییل ، آللاه بیلیر. نئچه اون ایل دیر کی آمریکا کیمین بیر مملکت ده برده و نوکر ساخلاماق قانونی لغو اولوب و آمریکالی لار دا کی برده ساخلاماق دا (قارا لره ظولم ائتمک ده) تانینمیش مملکت لردن ایدی لر ، اؤز یانلیش لیق لارینا اینانیب و اونو لغو ائدیب و ایندیسه داها اورادا هئچ کیمین حاققی یوخدور برده ساخلاسین. آما بیزیم مملکت ده کی ایسلام ایسلام دا ائدیریک هله دیر هله ، برده دن سؤز گئدیر.

یا گورورسن مین دنه قانون لی و قانون سیز مالیات قیراغیندا یئنه ده خومس زکات دان سؤز گئدیر. بیر نفر ده یوخدور کی دئسین بو خومس زکات بیر جامعه نی ایداره ائتمک اوچون وضع اولونموش و ایندیسه بو ایش مالیات ایله گورونور و داها یئنی دن خومس و زکات آلماق دوز دئییل. اوندان سونرا باخین گورون نه گولمه لیدیر بو ریساله لرین یازیلاری. خومس زکاتی گتیریب بوغدا ، آرپا ، کیشمیش و … یه قرار وئریب ، یعنی بیر اکینچی و کندلی گرک خومس و زکات وئرسین. بو قدیم زامانلارین وضعیتی نه اویقون مسئله دیر ، نئجه کی نفوسون چوخو اکینچی لیک یولوندان گئچینیردی ، اما ایندیسه داها ائله دئییل و یازیق اکینچی طبقه سی داها او قدر وارا صاحیب اولمور کی هله گتیرسین خومس و زکات دا وئرسین ، او یازیق لار ائله اؤز عائله لری نین قارنی نی دویورا بیلسه لر ، بویوک ایش گؤروبلر.

یا زینا ساحه سینده (زینا ائدن سنگسار اولونمالی دیر یا یوخ ایله ایشیمیز یوخدور ، بونا دین ساحه سینده چالیشانلاریمیز جاواب وئره ر لر) ، آما بو مسئله نین ایثبات اولونماسی باره ده سؤزوموز واردیر. دئییر زینا ائدن اینسانلار او زامان سنگسار حوکمو ایله اوز به اوز اولورلار کی دؤرد نفر اینسان اونلاری بو ایشی انجام وئرن زامان گؤروب و اونو تصدیق ائتسینلر. و یا بو کی زینا ائدن اؤزو نئچه یول اؤز ایشینه ایقرار ائتسین. گؤرسه نیر کی بو ایکی یول هئچ واقت اولان دئییل. آخی کیم گلر بیر ایشی کی هله لیک عرف بیلیمینده یاخشی ایش دئییل نئچه نفرین گؤزونون قاباغیندا ائتسین و اونلاردا بو ایشه شاهید اولسونلار ، پس بو اولان ایش دئییل. اوندان سونرا کیم گه لر اؤز دیلی ایله اؤز علیه اینه ایقرار ائتسین او دا او زامان کی بیلیر ایقرار ائتمکی اؤلومونه باعیث اولاجاق؟ بودا اولان دئییل.

پس قالیر بو سؤز کی : به نه جور اولور سنگسار حوکمو وئریلیر؟

بو سورغونون جاوابی بئله اولا بیلر کی : یا موتتهمی او قدر ایشکنجه ائدیرلر و اونو مجبور ائدیرلر ایقرار ائتسین (کی زورلا و ایشکنجه ایله ایقرار ائتمک نه قانونی ایشدیر و نه اصیل دین باخیشی بونو قبول ائدیر) و یا قاضی ائله اؤز باخیشینا باخاراق (نه جور خوشونا گلدی ، حوکم وئره بیلر) حوکم وئریر. ائله بورادادیر کی گؤرسه نیر بیزیم ایندیکی موجازات قانون لاریمیز و دادگاه لاریمیزن قورولوشو دا دوز دئییل. و بیر نفر قاضی آدیندا شخصه او قدر قودرت وئرمک دوز دئییل کی ائیلیه بیلسین مدرک سیز و قانونسیز بیر اینسانی اؤلومه وئرسین. غربی اؤلکه لر ده مونصیفه هیئت واردیر و بو هیئت بیر جامعه نین نمونه سی اولاراق ريال جامعه طرفیندن قضاوت ائدیرلر و قاضی یالنیز دادگاه جلسه سینی ایداره ائدیر و ائیلیه بیلمز بیر دیکتاتور کیمین رای وئرسین. آما بیزیم شریعت هله لیک او قدر قاباغا گلمی ییب کی بو مسئله لری اؤزونده حل ائتسین و هله لیک دیکتاتورلوغ دوشونجه سینی تایید ائدیر.
حتتا شریعت و حوکم و قانونو ایجرا ائدن لر ده گرک نیظارت آلتیندا اولسونلار ، یوخسا بو نظارتین اولماماسی یئنه ده یوللاری و یا شریعتین فایداسیزلیغینی گؤسته ریر.

نئجه کی یاییلان خبر ده ، تاکیستان دا سنگسار اولان شخصین باره سینده بئله گلمیش:«اخبار غیر رسمی که در صدد اطلاع از صحت و سقم آن هستیم نیز حاکی از آن است که جعفر پس از سنگسار در حالی که گوش و بینی اش کنده و له شده بود، همچنان زنده بود و وقتی پزشک قانونی زنده بودن او را تائید می کند، آقای (…) با یک بلوک سیمانی بزرگ بر سرش می کوبد و اورا به قتل می رساند که در صورت اثبات این ادعا وی قابل تعقیب کیفری خواهد بود .» اگر بو سؤز دوز اولسا او آقای (…) گرک موحاکیمه اولوب و قیصاص اولسون ، یعنی گرک اؤلدورولسون ، نییه کی او بیر دیری اینسانی و حوکمو ایجرا اولان شخصی بیله بیله اؤلدوروب. آما گؤره جه سیز کی آقای (…) شخصینه هئچ بیر سؤز دئییلمیه جک. بو قضیه گؤسته ریر کی نه ظالیم و قانونسوز مملکتده یاشاییریق.

هر حالدا بو سنگسار اوولی و یا آخیری دئییل و بئله بیر ایشلردن یئنه گؤره جه ییک و بو آرادا میللتین حاققی آیاقلاناراق دین ده ضررله نه جک. نیه کی بئله بیر خبرلرین یاییمی اینسانی بیر دینی دوشونجه دن اوزاقلاشدیریب و بئله بیر چیرکین ایشلر دین آدینا هئچ کیمین خئیرینه قورتولماز.

دین بیر زاد دیر کی تاریخ بویو اونا آسیلاراق چوخلاری حوکومت ائدیب و چوخلارینی ایستیعمار ائدیب لر ، هامان ایش کی بویوک بریتانیا باشقا مملکتلر باره سینده گرروردو دین ده اؤز وضعیتینه باخاراق گؤروب و ایندی ده گؤرور و بو آرادا یالنیز بیر دوزگون باخیش و منطق قبول ائدن دوشونجه لردیر کی اینسانلاری دین-ین ایستیعماریندان خاریج ائدر.