- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
ديرليک ندير؟ - محمد امين رسولزاده
بای بک، آذربایجان | آنناآخشامي, ۲۴-ي قئزاران , ۱۱۰۰۷ اینجی ایل, چولا ۱۹:۳۸ [آ.خ] | تورکجه, مقاله
![]() |
. | ديريليک اوچون اؤلمک! اروپا ديريليگي بو درجه ده موعززيز توتويور و اونا بو قدر اهميت وئرييور. حالبوکي شرقده، علي الخصوص، شرقي-ايسلامدا يالقيز اولماق اوچون ديريلييورلار. باشقالاريندا مقصد ديريليک ايسه، بيزيم مقصديميز اؤلومدور. ايشته ديريليگي و ديريليک فيکريني اروپا-ليلار کيمي آنلاييب و آنلادا بيلمک ديريليگين مقصديني تشکيل ائدييور.
اروپا-ليلارجا ديريليک محض قوووتلي اولماقدان عيبارتدير. بدنن (بدناً) و روحن (روحاً) قوووتلي اولماق. گرک بير اينسان و گرک بير ميلت علمن و بدنن قوووتلي اولمايينجا دونيادا ياشايا بيلمک نعمتيندن محرومدور. ياشايا بيلمک اوچون ايجابيندا ياشاماغي بئله فدا ائده بيله جک قدر، رشيد اولان ميلتلردير کي، دونيادا ديريليک حاقي قازانييورلار. هر هانکي ميلت کي، طبيعته قارشي ايجرا اولونان موحاريبه ده داها باجاريقلي و داها قوووتليدير، او ميلت طبيعتدن آلينان قنيمتدن ده داها زياده ايستيفاده ائدييور. هله يالقيز بونونلا قالماييب دونيانين نعمتلريني هر ميلت اؤز ايقتيدار و اؤز ايستيقلالي سايه سينده، يعني اؤز ديريليگي ايله اؤزونه خوصوصي، خوصوصي اولدوغو قدر ده قييمتلي بعضي شئيلر علاوه ائدييور کي، بير ميلتين اؤلمه سي و ياخود اؤلگون فيکيرلرله ياشاماسي يالقيز اؤزونون بدبختليگي دئييل، بشريتين “الدنيا مزرعه الآخره” مزرعه ني آباد ائتمک لازيمدير. بونا دا آنجاق ديريلر يارار. ديريليک ايسه ائلمن، روحن و جيسمن قوووتلي اولماقدان و ديريليگي سئومکدن عيبارتدير. نظره بير آز قريب گلسه ده دئمک ايسته ييرم کي، ديريليک دونياني سئومکدن عيبارتدير. معنايي خاصه سي ايسه دونياپرستليکدير. فيلوسوفلار و سوفيلر نه دئييرلرسه دئسينلر: ديريليک دونياني سئومکدن و اؤز هوقوق و ناموسونو موحافيظ ه ائده بيله جک قدر قوووتلي اولماقدان عيبارتدير. |
(يازي اؤزل اولاراق باي بک اؤچون لاتيندن کؤچورولوب)ديريليک، ايشته بير مؤوزوع کي، صحيفه لر دولوسو يازي يازديرا بيلر، فقط بيز “ديريليک”اي آنلاديغيميز کيمي آنلاتماق اوچون حال-حاضيردا ديريليک اوچون اولونان حربلردن و ديريليک نامينه ايجرا اولونان بؤلگه لرده (ايالتلرده) داها بليغ بير بيان اولاماز ظننينده ييز.
دونيانين موتمددين ميلتلري اؤز ديريليکلريني تامين اوچون جهننمي سيلاهلارلا موسللح اولوب، بيري-بيريلري نين اوستونه هوجوم ائدييورلار. نه عجايب بير تلققي کي، ايسته ديکلري کيمي ديريله بيلمک اوچون اؤلومو قبول ائدييورلار. ديريليک اوچون اؤلويورلار.
ديريليک اوچون اؤلمک! اروپا ديريليگي بو درجه ده موعززيز توتويور و اونا بو قدر اهميت وئرييور. حالبوکي شرقده، علي الخصوص، شرقي-ايسلامدا يالقيز اولماق اوچون ديريلييورلار. باشقالاريندا مقصد ديريليک ايسه، بيزيم مقصديميز اؤلومدور. ايشته ديريليگي و ديريليک فيکريني اروپا-ليلار کيمي آنلاييب و آنلادا بيلمک ديريليگين مقصديني تشکيل ائدييور.
اروپا-ليلارجا ديريليک محض قوووتلي اولماقدان عيبارتدير. بدنن (بدناً) و روحن (روحاً) قوووتلي اولماق. گرک بير اينسان و گرک بير ميلت علمن و بدنن قوووتلي اولمايينجا دونيادا ياشايا بيلمک نعمتيندن محرومدور. ياشايا بيلمک اوچون ايجابيندا ياشاماغي بئله فدا ائده بيله جک قدر، رشيد اولان ميلتلردير کي، دونيادا ديريليک حاقي قازانييورلار.
مودافعه يه-نفس و موباريزه يه-حيات خاصسه سي زاتن (ذاتاً) بوتون مؤوجوداتدا قويولموشدور. اينسان دئييل، هئيوانلار دخي اؤز نفسلريني مودافيعه و اؤز ديريليکلريني موحافيظ ه اوچون وار قوووه لري ايله چاليشييور، چارپيشييورلار.
اينسانلار بيلافرق ميلت و مذهب دوشمني-عوموميلري اولان طبيعتله موباريزه ائتمک مجبوريتينده ديرلر. گؤردويوموز مدنيت ايچينده بولوندوغوموز ايمران ايشته بشريتين طبيعتله ائتديگي داعوالاردان آلديغي قنيمتلردير. هر هانکي ميلت کي، طبيعته قارشي ايجرا اولونان موحاريبه ده داها باجاريقلي و داها قوووتليدير، او ميلت طبيعتدن آلينان قنيمتدن ده داها زياده ايستيفاده ائدييور. هله يالقيز بونونلا قالماييب دونيانين نعمتلريني تقسيم ائدرکن، ديري ميلتلر اؤزلرينه هر کسدن زياده پاي چيخارييورلار. ايشته بو خوصوص، عومومي ديريليگيندن باشقا اينسانلار آراسيندا بير ده خوصوصي بير ديريليک ووجودا گتيرييور کي، بو خوصوصي ديريليکلرين ان موتکاميل بير شکلي ميللي ديريليکلردير. ميلتلر قوووتلي و ترققي اولماديقجا ديريليک معنايي-حاقيقي و مادديسيله آنلاماديقجا، طبيعتدن آلينان قنيمتلردن حيصه لرينه آنجاق بير قوتلايموت دوشر. ايشته بو قوتلايموته قناعت ائدن ميلتلر کارگاهي بشريتده ان سوفلا خيدمتلر ايفا ائدن فصيل عمله لردير. نفت معدنلرينده چاليشان “چورني رابوچيلر” کيمي.
منجه، مدنيتي-بشريييه (بشري مدنيت / مدنيتِ بشري) ميلتلرين زحمتلريندن هاسيل اولان بير يئکوندور. هر ميلت اؤز ايقتيدار و اؤز ايستيقلالي سايه سينده، يعني اؤز ديريليگي ايله اؤزونه خوصوصي، خوصوصي اولدوغو قدر ده قييمتلي بعضي شئيلر علاوه ائدييور کي، بير ميلتين اؤلمه سي و ياخود اؤلگون فيکيرلرله ياشاماسي يالقيز اؤزونون بدبختليگي دئييل، بشريتين ده بؤيوک بير نؤقسانيني تشکيل ائدييور. يوخاريدا باشقالاري ديريليک اوچون اؤلدوکلري حالدا، بيزيم اؤلمک اوچون ديريلديگيميزدن بحث ائتميش ايديک. ايندي تکرار بو بحثه اوودت ائده ليم:
بيز، يعني ايسلام عالمي و ايسلام ميلتلري دينيميزين ساغلام امرلريندن چوخ اوزاقلاشاراق دونيا ديريليگينه قريب بير نظرله باخماغا باشلاديغيميز زاماندان بري باشقالاريندان روزه خاري و اونلارداکي ترققي و ايمرانين اسير و دستگيري اولدوق، بونو اعتيراف ائتمه ليگيز. بيزجه، دونيانين ديريليگي بير مانقيره ديمز. بئش گون دونيادان اؤترو اينسان چاليشماسا داها معقول بير ايش گؤرموش اولويور. چونکي بو ديريليک مووققتيدير، بوراسي دا بير کاروانسارادان عيبارتدير. دوغرودان دا ايسلام عالمي ايله اروپا عالمي نين آبادليغي موقاييسه ائديلرسه، بيرينجيسي نين خارابا بير کاروانسارادان عيبارت اولدوغو همان آنلاشيلار.
فقط دوشونمه ليدير کي، بو گون دونيانين ان مؤحکم سنگرلريني خاک ايله يئکسان ائدن توپلارين موقابيلينده کؤهنه کاروانسارالارين حالي نه اولار؟
بو کيمي کاروانسارالارين اينساني ياشادا بيله جگيندن بحث ائتميه ليم. بونلار اؤلومو چارچئشم (دورت گؤز) ايله گؤزله ين بير آبيدين هوزوري-قلبيله راضي-نييازينا دا کافي گلمز.
بئله دونيايا بير قلم چکيب ده بوتون ديريليگي آخيرت ديريليگيندن عيبارت بيلمگي، بير امري دين بيلمک سليم دوشونولرسه بؤيوک بير خاتادير. چونکي بونون نتيجه سي ماددي و معنوي بير فلاکتدير کي، دونياني دا، آخيرتي ده برباد ائده بيلر. “الدنيا مزرعه الآخره” مزرعه ني آباد ائتمک لازيمدير. بونا دا آنجاق ديريلر يارار. ديريليک ايسه ائلمن، روحن و جيسمن قوووتلي اولماقدان و ديريليگي سئومکدن عيبارتدير.
نظره بير آز قريب گلسه ده دئمک ايسته ييرم کي، ديريليک دونياني سئومکدن عيبارتدير. معنايي خاصه سي ايسه دونياپرستليکدير.
ديريليکلرين ان قييمتليسي ده ميللي ديريليکدير.
“ميللي ديريليک” مؤوزوعينده بير سيلسيله مقالات يازماغي مؤحترم قارئلريمه وعد ائتمکله برابر بو پريشان سطيرلرده يئتيرمک ايسته ديگيم فيکري خولاسه ائتمکله ختم مقال ائده جگم. ديريليک ندير؟
فيلوسوفلار و سوفيلر نه دئييرلرسه دئسينلر: ديريليک دونياني سئومکدن و اؤز هوقوق و ناموسونو موحافيظ ه ائده بيله جک قدر قوووتلي اولماقدان عيبارتدير.
(ايشته متبوعاتا يئني چيخان “ديريليک”ده اؤز ميلتي اوچون بؤيله بير ديريليک آرزو ائدير.)
“ديريليک” ن۱، ۱۶ سپتامبر ۱۹۱۴
محمد امين رسولزاده
، بیر میللتین سسی
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11007.baybak.com/1337.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی