- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -

یاشاسین آذربایجان - Long live Azerbaijan

خزر-ين آدي٫ تارخي منبعلردن چيخاريشلار

بای بک، آذربایجان | يئلگؤن, ۶-ي دوندوران , ۱۱۰۰۷ اینجی ایل, چولا ۰۲:۱۲ | تورکجه, مقاله

. خزر دنيزي نين آدي نين دييشديريلمه سي ايله باغلي ايران پارلامئنتينده قالديريلميش مثله «مئديا فوروم» سايتي نين تاريخي منبعلره موراجيعت ائتمه سينه سبب اولوب.

(ياقوت) الحموي

۱۳-اونجو اسرين گؤرکملي عاليمي ياقوت الحموي (۱۱۷۹-۱۲۲۹) «معجم البلدان» («اؤلکه لرين لوغتي») کيتابيندا خزري ائله خزر (بحر الخزر) کيمي تقديم ائدير. «معجم البلدان»دن چيخاريش:



خزر دنيزي نين آدي نين دييشديريلمه سي ايله باغلي ايران پارلامئنتينده قالديريلميش مثله «مئديا فوروم» سايتي نين تاريخي منبعلره موراجيعت ائتمه سينه سبب اولوب.

(ياقوت) الحموي

۱۳-اونجو اسرين گؤرکملي عاليمي ياقوت الحموي (۱۱۷۹-۱۲۲۹) «معجم البلدان» («اؤلکه لرين لوغتي») کيتابيندا خزري ائله خزر (بحر الخزر) کيمي تقديم ائدير. «معجم البلدان»دن چيخاريش:

«بحر الخزر (خزر دنيزي) – بو تبريستانين، جورجانين و آباسکونون دنيزيدير. اونلارين هاميسي بيردير. بو چوخ گئنيش، بؤيوک دنيزدير، باشقالاري ايله بيرلشير. اونا همچي نين ال-خوراساني و ال-جيلي (گيلان) ده دئييرلر. دئيه سن، بعضيلري اونو اد-دوواراتو ال-خوراسانييا (خوراسان دايره سي) ده آدلانديريرلار. همزه دئيير کي، اونون فارسجا آدي «زراه آکفود»دير. اونا همچي نين آکفود درياو دا دئييرلر. آريستوتئل اونو ايرکانييا آدلانديريب. دئيه سن، بعضيلري اونو ال-خارزمي دنيزي ده آدلانديريرلار. لاکين بو بئله دئييل. چونکي خارزم گؤلو بو دئييل…

بو دنيزين ساهيلينده باب ال-ابواب، او همچي نين حاقيندا دانيشديغيميز اد-دربنددير، يئرلشير. دنيزين شرق ساهيلي بويونجا موغان، تبريستان داغلاري و جورجان داغي اوجالير. دنيز ديهيستانادک اوزانير، آباسکون شهري اورادادير. سونرا دنيز شرقه – تورکلرين اؤلکهسينه، شيمالا – خزرلرين اؤلکهسينه ساري دؤنور. بو دنيزه چوخلو بؤيوک چايلار تؤکولور، اونلاردان کور، آراز و ايتيل (وولقا) چايلاريدير. ال-ايستخري دئييب: «خزر دنيزينه گلديکده، اوندان شرقده دئيلمين بير حيصه سي، تبريستان، جورجان و جورجانلا خارزم آراسيندا اولان سهرانين بير حيصه سي، اوندان قربده ال-قابق (قافقاز) داغيندان اس-سريرين هودودلارينادک ال-لان، خزرلرين اؤلکهسي، ال-فوزيييه (وغوز) سهراسي نين بير حيصه سي، اوندان شيمالدا ال-فوزيييه سهراسي يئرلشير؛ اوغوزلار سيياهي کوه طرفلرده ياشايان تورکلردندير. دنيزدن جنوبدا ال-جيل و ات-دئيلمين بير حيصه سي يئرلشير».

ال-ايستخري دئيير کي، خزر دنيزي يئر اوزونده کي هئچ بير باشقا دنيزله بيرلشمير. اگر بير آدام بو دنيزين باشينا دولانسا، يئنه ده اولکي يئرينه گليب چيخار. اونون قارشيسيني همين دنيزه تؤکولن چايلاردان باشقا هئچ بير مانعه کسمز. بو دنيزين سويو شوردور. اوندا قابارما، چکيلمه اولمور. بو دنيز ظولمت کيمي قارادير. ديبي آل-کولزوم (قيرميزي) و فارس دنيزلريندن داها پالچيقليدير. دوغرودان دا فارس دنيزي نين بعضي يئرلرينده سويون شففافليغيندان دنيزين ديبينده کي آغ داشلار دا گؤرونور. بو دنيزده باليقدان باشقا نه لعل، نه مرجان، نه ده باشقا جواهيرات چيخاريلير. دنيزده موسلمان اؤلکهلريندن اولان تاجيرلرين گميلري خزرلرين تورپاغينا، ائلجه ده آررانلا ال-جيل، جورجان و تبريستان آراسيندا اولان يئرلره عوذورلر. بو دنيزده فارس، ار-روم (اراليق) و باشقا دنيزلرده کي کيمي آدام ياشايان مسکون آدالار يوخدور. بورادا اولان آدالاردا جنگلليک، آغاجلار، سولار وار، آنجاق اونلاردا دا آدام يوخدور. بونلاردان سيياه-کوه آداسيني گؤسترمک اولار.

دئييرلر کي، کور چايي نين منصبي قارشيسيندا باشقا بير آدا وار، اورادا جنگلليک، آغاجلار و سولار وار. بورادان قيرميز داشيييرلار. بورايا گميلرده قوشقو هئيوانلاريني گتيرير، کؤکلنه قدر بورادا اوتلاتديريرديلار. بورادا ار-روسييا آدلي باشقا بير آدا، ائلجه ده خيردا آدالار وار.

آباسکومدان دنيزين ساغ طرفي ايله خزرلرين اؤلکهسينه دهک بير دنه ده اولسون نه آغاج، نه شهر يوخدور. يالنيز آباسکومدان تقريبن 50 فرسخ آرالي ديهيستان آدلي يئر و دنيزين ايچريسينه دوغرو اوزانان بير تيکيلي وار. دنيز ناراحات اولدوقدا گميلر همين يئرده دالدالانيرلار. ياخين ناهييه لردن اوو مقصديله بورايا چوخلو آدام آخيشير. بورادا ايچمه لي سو وار. من بو يئر حاقيندا باشقا بير شئي بيلميرم. آباسکومدان سولا، خزرلرين اؤلکهسينه طرف اوزانان بئجريلميش تورپاقلار وار. آباسکومدان سولا گئتسن، سن جورجانين، تبريستانين، اد-دئيلمين، ال-جيلين، موغانين، شيروانين، ال-ماسکاتين و ال-بابين هودودلاريني کئچه جکسن. اورادان سمندره ۴ گوندور، سمندردن ايتيل چايينادک ۷ گون سهرا ايله يول وار.

بو دنيزده سيياه-کوه طرفدن گميلر اوچون تهلوکه لي اولان داياز يئرلر وار. کولک اونلاري داياز يئره سالديقدا اونلار پارچا-پارچا اولور. گميلر بورادا پارچالانديقدا اوراداکي تورکلرين اليندن صاحيبلرينه هئچ نه قالمير، چونکي اونلار بوتون اولان-قالاني داشيييب آپارير، گه مي صاحيبلريني آلداديرلار. دئييرلر کي، بو دنيزين دؤوره سي 1500 فرسخدير. آللاه بيلير».

نايله وليخانلي

بو چيخاريش ميللي ائلملر آکادئميياسي نين ويتسئ-پرئزيدئنتي، آذربايجان تاريخ موزهي نين ديرئکتورو، آکادئميک نايله وليخانلي نين «رب خيلافتي و آذربايجان» (باکي، «علم»، ۱۹۹۳) کيتابيندان گؤتورولوب (باخ: سه. ۱۴۲-۱۴۳). کيتابدا ن.وليخانلي همين چيخاريشدان سونرا عرب سياح، تاريخچي و جوغرافيياشوناسلاري نين، بير سيرا تانينميش مؤليفلرين خزر دنيزي باره سينده آراشديرمالاريندان بهس ائديب، موقاييسه لي تهليل آپاريب. کيتابين سؤزوگئدن حيصه لريني آشاغيداکي لينکلر واسيطه سيله اوخويا بيلرسينيز.

نايله وليخانلي «رب خيلافتي و آذربايجان». باکي، «علم»، ۱۹۹۳
۱۴۲-۱۵۳-اونجو صحيفه لر

خزر-ين آدي

خزر-ين آدي

خزر-ين آدي

خزر-ين آدي

خزر-ين آدي

خزر-ين آدي

ايبن هاوقل

۱۰-اونجو اسر عرب جوغرافيياشوناس-سياحي ايبن هاوقل «کتاب صورت الارض» («دونيانين صورتي کيتابي») اثرينده تقديم ائتديگي خريته ده ده خزر دنيزي نين آدي خزر کيمي گؤستريلير. اوزرينده عرب ديلينده «خزر دنيزي» سؤزلري يازيلميش همين خريته نين فوتوسورتيني تقديم ائديريک. (ن.م.وئليخانووا. «يزمئنئنييئ ايستوريچئسکوي قئوقرافيي آزئربايدژانا و رئزولتاتئ آرابسکوقو زاوويئوانييا» مقاله سي. منبع: «يستوريچئسکايا قئوقرافييا آزئربايدژانا». ايزداتئلستوو «ئلم». باکو، ۱۹۸۷. سه. ۷۵.)

خزر-ين آدي

ال-استخري

عرب تاريخچي-جوغرافيياشوناسي ال-ايستخري (۱۰-اونجو ارين بيرينجي ياريسي) ده «کيتاب ماساليک ال-مماليک» («يوللار و اؤلکه لر کيتابي») اثرينده تقديم ائتديگي خزر دنيزي نين خريته سينده دنيزي «خزر» آدلانديريب. «مئديا فوروم» همين خريته نين ده فوتوسورتيني اوخوجولارين ديقتينه چاتديرير (ز.م.بونياتوو، ن.م.وئليخانووا «کاسپييسکويئ مورئ و آرابسکيخ ايستوچنيکاخ» (ستاتيا وتورايا). آذربايجان سسر ائلملر آکادئميياسي نين خبرلري. №3، ۱۹۸۸، «علم»، باکي. سه. ۱۱۸)

خزر-ين آدي

ائنسيکلوپئدييا

«آزربايجان سووئت ائنسيکلوپئديياسي»نين (باکي، ۱۹۸۷.۱۰-اونجو جيلد) «خزر دنيزي» مقاله سيندن:

«تاريخي منبعلرده و ادبياتلاردا خزر دنيزي نين 100-دک آدينا (ابئسکون، باکي، کاسپي، گورگان، خزر، کيرکان، شيروان و س.) راست گلينير. بونلاردان خزر و کاسپي ايندي ده ايشله ديلير.

… عربديللي منبعلرده خزر دنيزيندن گورگان، تبريستان، قوز، آبئسکون، دئيلم، عجم، باب ال-ابواب (دربند)، شيروان، باکي، موغان و س. آدلارلا دا بهس اولونموشدور. ياقوت هموي نين معلوماتينا گؤره، خزر دنيزي پهلويجه «کفود» آدلانيرميش. عرب جوغرافيياشوناسلاري نين اکثريتي (مسودي، قرناتي، ديمشقي و س.) «کيچيک دنيز» (ل-موقدسي ايسه حتّی «گؤل») آدلانديرديقلاري خزر دنيزي نين عصاسن دؤرد آداسي (بزيلري ايسه ايکي) حاقيندا معلومات وئرميش، اونون اوزونلوغو 800، ائني نين ايسه 600 ميل اولدوغونو گؤسترميشلر».mediaforum

BayBak, All about a Nation، بیر میللتین سسی
پایلاش | پرینت
بعضی عکسلر خبره باغلی اولمایا بیلیر. لطفا دیقتتلی اولون
بورا باغلي يازيلار:

گوروش کاپانیبدی


http://www.baybak.com بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11007.baybak.com/4233.azr یازینین اینترنت آدرسی

azeribaybak[at]gmail.com