- بای بک، بیر میللتین سسی - http://www.baybak.com -
چاغداش تاريخيميزين پلان آرخاسي و چاغداش ميللي هرکاتيميزين موباريزه و مقصد ستراتئژيسي! (دؤردؤنجو بؤلوم) - رحيم جاوادبئيلي
بای بک، آذربایجان | ايشنبه, 8th آذر , 2007 اینجی ایل, چولا 02:49 [am] | تورکجه, مقاله
![]() |
. | خياباني نين او دؤنمده - يعني ۹۰ ايل اؤنجه اورتايا قويدوغو ايکي اساس مقصد بو گونده بو بؤلگه ده گونئي آذربايجان دا داخيل اولماقلا بير چوخ خالقين آرزولاديغي ايدئيادير، خياباني نين نييه بو آمالينا چاتماديغينا جاواب اولاراق دئييلمه ليدير کي، خاريجي موداخيله نين يئرلي جاماعاتا گؤره قات-قات آرتيق گوجلو اولماسي و اؤزلليکله وورغولانماليدير کي، اؤلکه نين ان شعوورلو و ديگر اؤلکه ايچي بؤلگه لره نيسبتن ان چوخ اينکيشاف ائتميش آذربايجان خالقي هله خياباني نين اوغروندا دؤيوشدويونو تام آنلامي ايله درک ائتمه ميش و درک ائتمه يه هله حاضير دئييلدي. |
بو اونودولماماليدير کي، ايستيقلاليت ستراتئژيسي بوتون پروبلئملرين هللينه داير يئگانه و ان دوغرو ياناشما طرزيدير!
۱- جي کسيم:
بو کسيم تام موستقيل اولدوغونا گؤره نه موستملکه چيلر طرفيندن نه دکي، بللي سببلردن دولايي – يعني آذربايجانليلاري نارازي ائتديکلرينه گؤره عوموم جمعيت و خوصوصي ايله تورکلر طرفيندن مودافيعه ائديلمه دي .بونون نتيجه سينده ايسه بو کسيمه باغلي اولانلاردان بعضيسي ايکينجي کسيمه قوشولدوسادا بؤيوک چوخلوغو يا اؤلکه ني ترک ائتمه لي يادا اوچونجو کسيمه قوشولمالي اولدولار.
۲- جي کسيم:
بو دؤنمه و بو دؤنمين شخصيتلرينه عاييد نه يازيقلار کي،باشقا تاريخي هرکاتلاريميز دا داخيل اولماقلا گئرچک آچيدان آراشديرمالار آپاريلماميشدير. گنج تورک آيدينلاري طرفيندن گئرچکلييه داياناراق گره کي لن آراشديرمالار ياپيلميش اولسا تام چيلپاقليغي ايله بو يوز ايلليگيميزين فلاکتي نين ۱۹-اونجو يوزيلليگين ايکينجي ياريسيندان ستارت آلديغي نين شاهيدي اولاريق.بونا گؤره تورک آيدينلاري آراشديرماليديرلار کي، بو بيزيم منسوب اولدوغوموز خالقين عملي صورتده اؤنونده گوتديگي هرکاتدير،لاکين بو آنا دک بو حاديثه لره اؤز آچيميزدان-يعني آذربايجان تورک رئالليغيندان نه يازيقلار کي باخيلماميشدير.
مشروطه هرکاتيدا داخيل اولماقلا بوتون هرکاتلار بيلينديگي کيمي عصاسن دؤورون ايکي عاميليندن، يعني اؤلکه ايچي ايجتيماي-سياسي-ايقتيصادي وضعيتين خالقلار طرفيندن قبول اولونمازليغيندان و خاريجي گوجلرين موداخيله سيندن قايناقلانميشدير. آدي گئدن دؤنمين آراشديرمالارا بؤيوک ائحتيياجي اولدوغونو وورغولاماقلا ياناشي نه قدر آجي اولسادا قئيد ائديلمه ليدير کي، مشروته هرکاتي اؤلکه ايچي وضعيتدن آرتيق خاريجي موداخيله دن قايناقلانميشدير. مشروته هرکاتي باشلانديغي دؤنمده قاجار کلاسيک تورک دؤولتي اينگيليسلره ايناميني ايتيرديگيندن دولايي روسلارلا ايتتيفاقدا اولاراق ، اينگيليسلره نوفوز مئيداني تانيماياراق اؤلکه ده تدريجي ايصلاحاتلارلا ايره ليگه گئتمگي اساس سياسي خط اولاراق موعينلشديرميش دورومدايدي. قئيري رسمي سايلارا اساسن اون ميلييونلوق اؤلکه اهاليسي نين ۸۵-۸۵% کندلرده،ديگر حيصه سي ايسه شهرلرده مسکونلاشميشدير.بای بک
اهالي نين ان بؤيوک چوخلوغو ساوادسيزيدي. خالق آراسيندا بيليرلي اولاراق موتشککيل اولمايان مؤوجود دورومدان ناراضيليک واريدي. دئموکراسي نين، اينسان هوقوق و آزادليقلاري نين، عيالت انجمني - فئدرال قورولوشون مزيتلريندن ، فرانسه دن آشيب گلن ناسيوناليزم کيمي هوقوقي و سياسي آنلاييشلار حاقيندا دئمک اولار کي، آنلاييشلاري بير خالقي آياغا قالديرا بيله جک حدده دئييلدي. آمما خاريجي موداخيله يه قارشي اؤلوم-ديريم ساواشي آپارماغا ايستک و ايراده دايم اولدوغو کيمي يوکسک سويييه ده مؤوجوديدي، لاکين نه يازيقلار کي هرکاتين اؤنونده گئدن تئوريسينلر ، فونوکسيونئرلر، اساسن روسيه نين اينقيلابچي سوسياليستلري نين بير قولو حالينا گلميش چاغداش ميلت آنلاييشينا اعتيقادي اولمايان بين الميللچيلر و اؤزلليکله اينگيليسين امير قولو اولان اساسن اؤزونونکو اولمايان ايرتيجايي دين خاديملري و بير چوخونون فراماسونئري قوروملارين اورونو اولان اروپا تسيلليلريندن عيبارت اولوشدوغونا گؤره آذربايجان تورک خالقي نين خاريجي موداخيله يه قارشي يئنيلمز عظيم و ايراده سي ساده جه سو ايستيمال ائديله رک انگليس سفيرليگي نين بير باشا موداخيله سي ايله قاجار کلاسيک تورک دؤولتينه و اونون موتتفيقي اولان چار-تئزار روسيه سينه قارشي يؤنلديلدي . بو و بو کيمي سببلردن دولايي بو کسيم و بولوندوقلاري مشروطه هرکاتي ايستر ماهيتجه ايسترسه ده فورماجا چوخ مورککب و ضيديتليدير.
دو کسيم ايچريسينده ائرمني يئپرئم خان کيمي باشدا اولو ستار خان اولماقلا تبريز فداييلري نين قتل عامچيلاريندان بيري ، هوقوقچو ائرمني ميرزا ملکم خان کيمي ماسون ايجماعلاري نين باشيني چکن موزدور ، سيد جماالدين اسدآبادي نين امير قولو اؤلکه ده گئنيش و تدريجي ايصلاحاتلار آپارماقدا قارارلي اولان بؤيوک ناصرالدين شاه-ين قاتيلي ميرزا رضاي کيرماني ، تئوريک آچيدان قاتقيدا بولونان قاجار طايفاسيندان ميرزه جلالتدديني ، کيرمانلي آغاميرزا ني ،تبريزلي ميرزا تقي زاده-ني ، اينگيليس يانليسي بير چوخ دين خاديملريني و اونلار بو کيمي شخصلرله ياناشي ، لاکين تام فرقلي قهرمانليق سيمالاريني-يني بؤيوک دؤيوش سيمگه سي ستار خاني ، موباريزه حياتي اؤزلليکله ده مشروطه هرکاتيندان سونراکي دؤورو حاقيندا هئج بير تهقيقاتين آپاريلماديغي ، هئج بير دوغرو-دوزگون معلوماتين اولماديغي قصر شيرينده کي قتلي نين سببلري نين آيدينلاشماديغي باقر خاني ، علي ميسيو –نو بؤيوک آذربايجان فداييلريني آزاديستان دؤنمينده بؤيوک و نهنگ خيابانيلرين اونودولماياجاق قهرمانليقلاري نين شاهيديگيک. مشروته هرکاتي نين بو گئچرسيز طرفي ايله ياناشي قئيد ائديلمه ليدير کي، مماليکي مهروسه ده بيرينجي دؤنه اولاراق مشروطه، مشروطه شاهليغي ، قانون ، اينسان هوقوق و آزادليقلاري ، دئموکراسي کيمي چاغداش مدني ديرلر و سنايئ دئوريمي نين اؤلکهده سسلنمسي ده بو دؤنمه آيددير.بای بک
مشروطه و آزاديستان ماهييتجه اساسن پارادوکس تشکيل ائدن ضيديتلي و ميلت آنلاييشينا سيغمايان سينفي آنلاييشلارلا اينسان هوقوق و آزادليقلاري و خاريجي موداخيله دن قورتولوش کيمي بؤيوک طلبلر اوغروندا موباريزه يه گئدن ، لاکين خالق اولاراق حاضيرليغي اولمايان پروقرامسيز کوتله نين هرکاتيدي.
مشروطه هرکاتي نين اساس موباريزه حيصه سيني تشکيل ائدن اولو ستارخانين باشچيليغينداکي، ۱۱ آيليق تبريز قييامي ماهييتجه بير معنالي شکيلده خاريجي موداخيله يه قارشي عوصيان و ساواش ايدي. بونا اساس باريز نومونه کيمي ستارخانين روس سفيري نين : بايراغيميز آلتينا سيغين ايفاده سينه قارشي : “بيز اؤزوموز بايراغيميز آلتينا سيغينديرانيق کيمي” ان شرفلي فئنومئن کلاميني و باغشيمالدا کي، حاقيندا ۱۰–لار فيلمين يوزلر قهرمانليق اويکوسونون يارانماسيني گرکديرن ۴-۳ گونلوک تايي – برابري گؤرونمه يه ن اؤلکه يه سوخولموش روس عسگرلرينه قارشي دؤيوشونو گؤسترمک يئتر . بو خاريجي موداخيله يه قارشي دؤيوشدن باشقا مشروطه فونوکسيونئرلري طرفيندن ايسته نيلن قاجار کلاسيک تورک دؤولتيني موطلقه شاهليقدان مشروطه لي شاهليغا کئچمه سيني ، اؤلکه خالقلارينا چاغداش مدني ديرلري سوناجاق موعاصير و موستقيل دؤولت قورماق کيمي سياسي و هوقوقي طلبلر اساسن ايبهام آلتيندا اولان سونرالار ايسه گؤروندويو کيمي مشروطه نين سياسي يؤنتيمي نين اينگيلتره ايله روسيه راضيلاشاراق هوکومتدن گيزلي ۱۹۰۷–۱۲۸۶–اينجي ايل اؤلکه ني ايکي نوفوز بؤلگه سينه بؤلن آنلاشماسيني ايمضالاديقدان سونرا نئجه گئري چکيلديکلرينه تاريخ شاهيددير.
بو آذربايجان ايگيد قهرمانلاريني تئهران کوچه لرينده بوراخان ، آرخادان ووران يؤنه ديجي مشروطه چيلرين راضيلاشديغي مشروطه فرماني مشهور قوامين يازديغي و علئيه اينه چيخديقلاري مرحوم مظفرالدين شاه طرفيندن ايمضالانميشدير. بونلارين راضيلاشديقلاري مشروطه لي سلطنت، ميللي شورا مجليسي قانونو و اونا علاوه لر (قانون دئيه بيلسک) مشروته دئيه خالقي کوچه لره تؤکن ايلکين شوعاعر و طلبلري ايله اوزلاشمايان و خالقين ايراده سي هئچه سانيلاراق سياسيلرين قارشيليقلي راضيلاشماسي نين محصولو اولان چئليشکيلي مادده لردن عيبارت قانون ايدي. بو مشروطه قانونو ايمضالانديغيندان ۱۹۷۶-۱۳۵۷–اونجو ايله دک – يعني ۷۲ ايل مودتينده ۲۲–دفعه ميللي مجليس فاليتده بولونموشدور ، تاريخ شاهيددير بو مجليسلر نئچه سويسوز خالقي تمسيل ائتمه ين اينسانلاري بارينديرميشدير.مجليس دئييل گوبود آلوئر مرکزي اولموشدور.بای بک
ايراده سينه گؤره آذربايجانا شرف هيسسي دوغوران آزاديستانا و اونون اؤندرينه اولو خيابانييه گلديکده دئييلمه ليدير کي، خياباني موباريزه عزمينه ، يئنيلمز ايراده سينه و خاقلا تام اينامي ايله باغليليغينا گؤره بوتؤو آذربايجانين او دؤنمکي سياسي موباريزه سينه معنا وئرن شخصيتدير.خيياباني نين موباريزه سيني ايکي اساسدا کاراکتئريزه ائتمک مومکوندور.
بيرينجي مماليکي – مهروسه نين مؤوجود وار اولان دوزه نينده روسيه نين و اينگيلتره نين سياسي نوفوزونا و ايشغالينا خالقين ايراده سينه سؤيکنه رک سون وئرمک و هئج بير خاريجي موداخيله يه يول وئرمه دن اؤلکه نين تام باغيمسيزليغيني – موستقيلليگيني تمين ائتمک؛
ايکينجيسي اروپادا گليشمکده اولان ايجتيماعي – سياسي - ايقتيصادي رئفورم و مودئرنلشمه ني او جومله دن اينسان هوقوق و آزادليقلاريني اؤلکه ده تطبیق ائتمک ايدي.
خياباني او هر ساهه لي فساد ايچينده بوغولان بير موحيطده بو آنلاييشين تام دوغرولوغونا اينانان بؤيوک بير شخصيتيدي ، ائله بونا گؤره ده تام منسوب اولدوغو آذربايجان تورکونه و اونون ايگيد فدايلرينه سؤيکه نيردي . وورغولانماليدير کي، خياباني بؤلگه نين او دؤنمينده تنها سياسي موباريزدير کي، ايستر اينگيلتره دن ايسترسه ده يئنيجه هوکومته گلن بولشئويکلردن يارديم آلمادان تام موستقيل دؤولت قورماقدا خالقين ايراده سينه آرخالانميشدير. يئنه ده خياباني تنها شخصيتدير کي، يئنيجه حاکيميته گلن بولشئويکلرين يالانچيق دستگينه اينانماياراق اونلارين دستگيني گئري چئويردي، بولشئويکلرين دستگينه آرخالانان کيچيک خانين عاقيبتي بولشئويکلرين يارديمي نين اساس ماهيتيني اورتايا قويماقلا خياباني نين بير داهي کيمي ان دوغرو آدديمي آتديغيني سوبوت ائتدي.
خياباني نين او دؤنمده - يعني ۹۰ ايل اؤنجه اورتايا قويدوغو ايکي اساس مقصد بو گونده بو بؤلگه ده گونئي آذربايجان دا داخيل اولماقلا بير چوخ خالقين آرزولاديغي ايدئيادير، خياباني نين نييه بو آمالينا چاتماديغينا جاواب اولاراق دئييلمه ليدير کي، خاريجي موداخيله نين يئرلي جاماعاتا گؤره قات-قات آرتيق گوجلو اولماسي و اؤزلليکله وورغولانماليدير کي، اؤلکه نين ان شعوورلو و ديگر اؤلکه ايچي بؤلگه لره نيسبتن ان چوخ اينکيشاف ائتميش آذربايجان خالقي هله خياباني نين اوغروندا دؤيوشدويونو تام آنلامي ايله درک ائتمه ميش و درک ائتمه يه هله حاضير دئييلدي.
دئييلمه سي يئرسيز اولمازدي کي، بير خالق اوغروندا دؤيوشدويونه اينانديغي قدر ياخين اولار ، يعني خاريجي موداخيله نه قدر گوجلو اولسادا بير خالقين اوغروندا دؤيوشدويونه قطعيتله اينانديغي تقديرده مغلوب ائدبيلمز، قطعيتلي ايناملا آپاريلان موباريزه يئنيلمزدير ،بونون تاريخده يوزلر نومونه سي واردير. ائله خالق آراسيندا بو ايناما قطعيت اولماديغيندان دولايي هرکاتين اؤندري بؤيوک خياباني خالقين گؤزو اؤنونده ميلت دوشمنلري طرفيندن هلاک ائديله رک کوچه به کوچه گزديريلدي.بای بک
بؤيوک ابولفز ائلچيبي دئييردي : من چاغداش تاريخيميزي اوخورکن ، ان چوخ فخر ائتديگيم شخصيت داهي خياباني اولموشدور. دوغرودان دا تاريخي دوزگون آنلايان و دوزگون تهليل ائدن هر بير آذربايجان تورکو اوچون خياباني يئنيلمز ايرادنين سيموولودور، پروفئسور.دکتر م.ت.کيريشچي۱ کيمي بؤيوک داهي ايدئولوقوموز بوش يئره بؤيوک خياباني منزومه سيني يازيب ياراتماميشدير.سون سؤز اولاراق ، بو هرکاتي اؤز سيمالاريندا ياشادان يئنيلمز ستارخانلار، ايگيد باغيرخانلار، دؤنمز هوسئينخان باغبانلار سارسيلماز بؤيوک خيابانيلر، قهرمان علي ميسيولار، قهرمان پئسيانلار، تبريزده اينسان هوقوق و آزادليقلاري نين قورباني اولان واشينقتونلو هووارد باسکرولون آدلاري آذربايجان دوردوقجا اينسانليغين و ميللي شرفين سيمگه سي اولاراق ياشاياجاقدير.
مي ۲۰۰۷
آردي وار…
۱- پروفسور محمد تقي کيريشچي (زهتابي) ائله بير داهي شخصيتدير کي، چاغداش گونئي آذربايجان ميللي آزادليق هرکاتيميزين علمي-نظري اساسلاري نين يازيليب ياراديلماسيني اونسوز تصوور ائتمک غئيري مومکوندور. او ، دئييردي کي، دايم اؤز آنا ديليمده سوي آديمين سسلنمسيني ايسته ميشم. بونا رسمي سندلريمده چاتماسامدا يازميش اولدوغوم اؤز اثرلريمده نايل اولموشام. بللي دير کي، کيريشچي سؤزونون فارسجا قارشيتي زهتابيدير. محمد تقي نين آتاسي کيريشچيليک ايشي ايله مشغول اولدوغونا گؤره سوي آدينيندا کيريشچي کيمي سندلرده گئتمه سيني ايسته ميشدير، لاکين بونا او دؤنمده عوموم آذربايجاندا اولدوغو کيمي ايجازه وئريلمه ميش و اونون فارسجا قارشيتي اولان زهتابي سندلرده رسميلشديريلميشدير. ياخشي اولار کي، بؤيوک داهيلريميزدن اولان کيريشچيني سوي آدي اولاراق فارس آغاليغيني نوماييش ائتديرن زهتابي کيمي يوخ اؤز دوغما تورکجه ميزده کي، کيريشچي کيمي سسله ييب کيريشچي کيمي خاطيره لريميزده ياشاداق.
، بیر میللتین سسی_ _ _ _ _ _ _
مربوط اُلان یازیلار
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11007.baybak.com/3711.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی