یاشاسین آذربایجان - Long live Azerbaijan

محمود زارع، کارشناس اقتصاد کشاورزي در ساري در يادداشت ارسالي خود براي «.بازتاب» مي‌نويسد: درست يادم هست که در زمان کودکي، مادر مکرّمه‌ام، روزي خرده نان‌هايي را که من در حين مصرف آن بر زمين ريخته بودم، با حوصله، سلام و صلوات جمع کرده و با احترام خاصي در ظرفي نهاده و جلوي مرغ و ماکيان حياط ريخته بود و در همانجا به من يادآوري کرد که نان برکت خداست، تو نبايد تحت هيچ شرايطي به آن بي‌احترامي کني، نبايد طوري

---

---

محمود زارع، کارشناس اقتصاد کشاورزي در ساري در يادداشت ارسالي خود براي [1] «.بازتاب» مي‌نويسد: درست يادم هست که در زمان کودکي، مادر مکرّمه‌ام، روزي خرده نان‌هايي را که من در حين مصرف آن بر زمين ريخته بودم، با حوصله، سلام و صلوات جمع کرده و با احترام خاصي در ظرفي نهاده و جلوي مرغ و ماکيان حياط ريخته بود و در همانجا به من يادآوري کرد که نان برکت خداست، تو نبايد تحت هيچ شرايطي به آن بي‌احترامي کني، نبايد طوري مصرف کني که خرده ريزه آن به زمين بريزد.

او به من گفته بود: «اگر چنين کني، کفران نعمت خداوندي کردي و… لذا روزي خواهد رسيد که آن رزّاق حکيم در اجل مقرره، در رزق و روزيت ضيق و تنگدستي نازل خواهد کرد!» ما هم از آن تاريخ به بعد به نان به طور خاص و به ديگر محصولات کشاورزي، به طورعام، به ديده تکريم مي‌نگريستيم، تا…

آن که امروزه روز، ديديم و هستند افرادي که فرهنگ امثال گذشتگان مان را فرهنگي کهنه و قديمي، و عمل به آن را تنها به اقتضاي آن شرائط روا مي‌دانستند! غافل از آن که زيربناي فرهنگ اصلح، عقل و خرد و ميانه‌روي است و به همين اقتضا عناصر بسيار قابل ملاحظه‌اي از همان فرهنگ ديرين را لزوما براي تعالي جمعي و فردي، در جنبه‌هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي، بايد پاس داشت و هماره متذکر شد.

فرهنگ ديني مصرف در آداب پيشينيان ما امروزه نياز جدي و عقلايي و اقتصادي، عصري است که در آنيم و لامحاله در آن وارد خواهيم شد… بدون هر گونه مقدمه چيني بيشتر، با ذکر چند اطلاع و ايضاح آمار و ارقام، قصد آن دارم که ذهن شما را به اين موضوع متوجه نموده که آيا بي توجهي به برکات خداوندي عکس العمل ذاتي و طبيعي، قحطي، گرسنگي و انواع و اقسام مکافات مختلف امّا مرتبط با ريشه‌ها را در پي نخواهد داشت؟!!

به موارد ذيل الذکر توجه فرماييد:
• کل توليد سالانه بخش کشاورزي در کشور در شرايط فعلي حدود 85 ميليون تن برآورد مي‌شود. نتيجه تمامي فعاليت‌هاي زيربخشهاي مختلف کشاورزي اعم از زراعت، باغباني، دام و طيور، شيلات و آبزيان و… در همين رقم 85 ميليون تن نمودار گشته و بدين ترتيب، سرانه توليدات بخش کشاورزي ( در تمامي زيربخشها ) را در ايران بايد بالغ بر2/1 تن دانست.

ولي قصد جمعي کشور در اين باره آن است که ( در قانوني مدون تنظيم گشته و قرار شده است که: )
• طبق قانون برنامه چهارم کل توليد بخش کشاورزي، سالانه در کشور بايد به 112 ميليون برسد. از رقم فوق 42 ميليون (5/37 درصد ) بايد جذب صنايع تبديلي و تکميلي شود. از اين رقم (يعني همين 42 ميليون تن ) معادل 23 ميليون تن آن، محصول فرآوري شده بايد باشد. اما:

• ضايعات محصول کشاورزي يا همان کفران برکات الهي در کشور، سالانه بالغ بر 3/15 ميليون تن مي‌باشد. يعني بيش از 5/17 درصد از توليد کل کشاورزي مملکت!

• حال اگر ميانگين هر کيلو گرم از اين محصولات را 155 تومان در نظر بگيريم، ارزش ضايعات اين محصولات، هر سال معادل 000, 500,000, 371, 2 تومان خواهد شد (بيش از دو ترليون و سيصد و هفتاد و يک ميليارد تومان) يعني سرانه ضايعات محصولات کشاورزي بيشتر از 338.000 ريال مي‌شود. يعني به طورمتوسط هر خانوار ايراني ( با ميانگين 5 نفر ) حدود 1.693.000 ريال به قول مادرم کفران نعمت مي‌کند! ولي تاسف بارتر آن جاست که بداني که ميتوان با اين مقدار ضايعات، اگر نباشد، چه کارها مي‌توان کرد، که يک نمونه آن را بگوئيم که:

• ضايعات 3/15 ميليون تن محصول هر ساله در ايران، مي‌تواند شکم گرسنه يک کشور 15 ميليون نفري را سير کند! تازه اين در شرائطي است که:

• بالغ بر 20 درصد از مردم کشورخود ما از سوء تغذيه رنج مي‌برند ( بالغ بر 15 ميليون نفر ) چرا؟! و به چه علت يا عللي اين وضعيت حاکم است ؟ بخشي از اين علتها را که عموما هم کارشناسان ميگويند در موارد زير ميتوان خلاصه کرد:

• علت‌ها:
- مي‌گويند و مي‌گوييم که، کشاورزي سنتي داريم، از توليد تا برداشت…

- مي‌گويند و مي‌گوييم که، رعايت نکردن استاندارد‌هاي توليد و نگهداري + فرسوده بودم ماشين‌هاي برداشت…
- مي‌گويند و مي‌گوييم که، صنايع تبديلي و تکميلي کافي نيست + ماشين‌هاي شاليکوبي و… فرسوده و مستهلک و قديمي هستند…

- مي‌گويند و مي‌گوييم که، کمبود انبار و سرد خانه و روشهاي نوين نگهداري هم مزيد بر علت است…
- مي‌گويند و مي‌گوييم که، بدليل يارانه‌هاي دولتي ؟ محصولات ارزان است ( اينجا حرف داريم امّا بماند تا وقتي ديگر…)

- مي‌گويند و مي‌گوييم که، فرهنگ نادرست مصرف هم داريم…
- مي‌گويند و مي‌گوييم که، توجه کافي در ساخت غذا معمول نمي شود…

- بعضي مي‌گويند وامّا نمي گوئيم که، کشاورزان ما نيز مقصرند…!!!… حال چه بايد کرد؟! نمي شود و نبايد دست روي دست بگذاريم و همين طورهي بنويسيم وبنويسيم و از آن طرف هم اين نوشته‌ها تنها به درد متن سخنراني دلسوزانه و متعهدانه بعضي‌ها که وقت ندارند خوب بخوانند، بخورد… که!!

• راهکارها:
خيلي معلوم است! همين‌هاست که مي‌بينيد! امّا همه همين‌ها، بدون ميدان‌داري نيروي انساني آگاه و خردورز و حالا البته بدون ترس و بدون دغدغه کمتري مي‌توان گفت که بدون حضور نيروهاي خوش فکر غيرسياسي و اهل بند و باند (…!! )، نمي شود!!!!

- صنايع تبديلي و تکميلي براي فرآوري اين محصولات بايد گسترش يابد…
- انبارهاي سردخانه‌اي و… بايد توسعه يابد…
- و راه‌هايي درست در مقابل مشکلات برشمرده شده و….

• چند مثال: ارزش افزوده‌اي که از طريق فرآوري محصولات توليدي ايجاد مي‌شود:

• سيب پادرختي ( در فصل برداشت ارزش قابل توجه خام فروشي ندارد ) اگر جذب صنايع مرتبط شود، از قسمت گوشت آن چيپس، از دانه ي آن ماده دارويي، از پوسته خشک آن پودر و لوازم آرايشي، از خمير داخل آن محصول ديگر و ده‌ها نوع محصول ديگر هم توليد مي‌شود. ارزش افزوده محصولات فرآوري شده حتي گاهي تا 500 درصد برابر ارزش اوليه محصول نيز محاسبه شده است….

• يا مي‌گويند، پياز اگر در ظرف 80 گرمي تبديل به خلال شود، حدود 1000 تومان بفروش مي‌رسد.

• يا….. شما را بخدا، در خانه اگر کس است، اين همه حرف بس نيست ؟!!!

، بیر میللتین سسی
پایلاش | پرینت

---

بعضی عکسلر خبره باغلی اولمایا بیلیر. لطفا دیقتتلی اولون

گوروش کاپانیبدی