فاجعه بزرگ در پيش روي آذربايجان (يکي از مقالاتي که بايستي زنگ خطر را به صدا درآورد)
بای بک، آذربایجان | جمعه آخشامی, 28th خرداد , 2007 اینجی ایل, چولا 17:50 [pm] | بیلدیریش, فارسجا, مقاله
 |
. | بسياري فكر ميكنند كه آذربايجان فقط قرباني مسائل اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي است. ولي متوجه شدهايم كه توطعهاي بس عظيمتر در كار است. ناشناخته بودن حفظ طبيعت و عدم توجه به اهميت بسيار محيط زيست خلايي را ايجاد كرده كه راه را براي توطعهاي بسيار عظيم فراهم نموده است.
ظاهر قضيه زيباست: سدهاي زيادي بر روي تمام رودخانههاي شيرين منتهي بر درياچه اروميه توسط سرداران به اصطلاح سازندگي ساخته شده است. اجازه حفر چاههاي عميق و غير مجاز در حوزه درياچه اروميه داده شده جاده ابتکاري در درياچه اروميه احداث شده اخيرا هم در حال ساخت پل هستند و تبليغات فراوان در رابطه با سازندگي و جشن گندم و غيره. نتيجه چيست: كاهش مساحت درياچه اروميه به اندازه ۱۲۰ هزار هکتار (باقيمانده به اندازه کمتر از يک چهارم از ۵۰۰ هزار هكتار)، هشدار مهمي است براي اين که شوره زار حاصل شده از اين عقب نشيني همه اراضي، مزارع، ساختمان ها و نواحي مسکوني و آبادي هاي اطراف را تهديد مي کند. شوري آب اين درياچه به شدت افزايش يافته و از حد اشباع گذشته و هم اکنون اين بحران به مرحله اي رسيده که خطر مرگ درياچه را به دنبال دارد. همه رودخانههاي شيرين منتهي به اين درياچه را با سدها کور نمودهاند. با هر بار وزش باد، نمک موجود در شوره زارهاي پديد آمده به سوي اين اراضي و نواحي مسکوني هدايت و منتشر مي شود و سبب خشکسالي مي شود. اين روند به تدريج و در طي سالها روي کشاورزي منطقه و سلامت مردم و افزايش مهاجرت ها تاثير خواهد داشت. |
مقاله كوتاه زير فقط و فقط به علت عشق پايان ناپذير من به سرزمين مادري است . سرزميني كه طبيعت بي نظير آن بطور مستند قريب به چهار هزار سال پذيراي تمدنها و اقوام بشري بوده و ميراث بسياري را درسينه خود نهفته دارد كه به عمد ناديده انگاشته شده است.
بسياري فكر ميكنند كه آذربايجان فقط قرباني مسائل اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي است. ولي متوجه شدهايم كه توطعهاي بس عظيمتر در كار است. ناشناخته بودن حفظ طبيعت و عدم توجه به اهميت بسيار محيط زيست خلايي را ايجاد كرده كه راه را براي توطعهاي بسيار عظيم فراهم نموده است.
متفكرين خائن پشت پرده ميدانند كه تخريب ابدي و بي سر و صداي اکوسيستم و طبيعت زنده آذربايجان و محو کامل طبيعت و نشانههاي حيات در کل منطقه حوزه درياچه اروميه به تدريج منجر به مهاجرت تدريجي، نامحسوس، ولي اجباري ساكنين حوزه درياچه اروميه و از جمله تبريز به ساير مناطق ايران خواهد شد. در اين برنامه بسيار عظيم، نامحسوس و حساب شده هدف متروکه نمودن کل منطقه حوزه درياچه اروميه از آذربايجانيها است. در اين طرح به دليل تخريب تدريجي ولي كامل طبيعت؛ آذربايجان مرکزيت خود (تبريز و اروميه) را کاملا از دست خواهد داد.
تاكنون فجايع فراوان زيست محيطي به وقوع پيوسته كه ميتوان به نابودي ۳۵ درصد جنگلهاي شمال يا درياچه هامون و کيو يا ۵۵۰ هکتار تالاب خوي و جاده تهران شمال و يا جان دادن نزديك به صد هزار پرنده در تالاب قره قشلاق در آذربايجان اشاره نمود. بي دليل نيست كه ايران به لحاظ مراقبت از محيط زيست رتبه ششم ماقبل آخر را در ميان كشورهاي دنيا دارد.
ولي ابعاد فاجعه درياچه اروميه ويرانگرتر از آن است که برخي مسئولين نا آگاه حكومتي قدرت درک و تحليل آنرا را داشته باشند.
مسئولين محيط زيست ميگويند ابعاد اين فاجعه بسيار عظيمتر از فاجعه درياچه آرال خواهد بود. تلاش فراواني براي كسب اطلاعات مستند در مورد بحران زيست محيطي درياچه اروميه توسط نگارنده اين مقاله از برخي مسئولين محيط زيست بي نتيجه بود زيرا هيچكدام جرات ارايه اطلاعات حتي بصورت شفاهي را نداشتند. پس از اصرار فراوان تنها جواب اين بود كه كليه مكاتبات اصلي طبقه بندي شده است و به علت محرمانه بودن، نميتوانيم بيان كنيم.
در اين مورد مراجعات دلسوزان محيط زيست به ساير مسئولين بي نتيجه مانده، زيرا هيچ کس پاسخگو نيست. اطلاع حاصل شده است كه همه گزارشهايي که تا بحال در اين مورد داده شده بدون اقدام بايگاني شده و افراد فعال در اين زمينه از سوي مسئولين اطلاعاتي در مورد عدم پيگيري قضيه تذكراتي گرفتهاند.
برخورد هماهنگ و شنيدن جملات مشابه از مسئولين و بالا دستيها و درخواستها براي عدم پيگيري و مسکوت گذاشتن قضيهاي چنين عظيم و فاجعه بار اگر نشان از يک توطئه نيست پس چه ميتواند باشد؟
سرنوشت مردم آذربايجان و سرزمين آذربايجان اگر براي شما مهم نباشد براي ما که مهم است. شما پاسخ گوي نسل آينده خواهيد بود و اگر فکري به حال فاجعه نکنيد فاجعه براي شما رقم خواهد زد.
ظاهر قضيه زيباست: سدهاي زيادي بر روي تمام رودخانههاي شيرين منتهي بر درياچه اروميه توسط سرداران به اصطلاح سازندگي ساخته شده است. اجازه حفر چاههاي عميق و غير مجاز در حوزه درياچه اروميه داده شده جاده ابتکاري در درياچه اروميه احداث شده اخيرا هم در حال ساخت پل هستند و تبليغات فراوان در رابطه با سازندگي و جشن گندم و غيره.
نتيجه چيست: كاهش مساحت درياچه اروميه به اندازه ۱۲۰ هزار هکتار (باقيمانده به اندازه کمتر از يک چهارم از ۵۰۰ هزار هكتار)، هشدار مهمي است براي اين که شوره زار حاصل شده از اين عقب نشيني همه اراضي، مزارع، ساختمان ها و نواحي مسکوني و آبادي هاي اطراف را تهديد مي کند. شوري آب اين درياچه به شدت افزايش يافته و از حد اشباع گذشته و هم اکنون اين بحران به مرحله اي رسيده که خطر مرگ درياچه را به دنبال دارد. همه رودخانههاي شيرين منتهي به اين درياچه را با سدها کور نمودهاند. با هر بار وزش باد، نمک موجود در شوره زارهاي پديد آمده به سوي اين اراضي و نواحي مسکوني هدايت و منتشر مي شود و سبب خشکسالي مي شود. اين روند به تدريج و در طي سالها روي کشاورزي منطقه و سلامت مردم و افزايش مهاجرت ها تاثير خواهد داشت.
کويرهاي ايجاد شده حاصل از عقب نشيني درياچه اروميه به ويژه از نوع کويرهاي بسيار خطرناک است زيرا اساسا کويرها از نظر ترکيبات خاک به دو دسته کوير نمک و کوير بدون نمک تقسيم مي شوند.
کويرهاي نمکي نوع بسيار خطرناکي از کويرها به شمار مي روند که ادامه حيات گونه هاي بومي منطقه را مورد مخاطرات جدي قرار مي دهند. اکنون فاجعه آغاز شده و به تدريج در حال گسترش است. انتشار نمک درياچه اروميه توسط باد کل باغات منطقه اروميه و حوزه درياچه اروميه را کاملا از بين خواهد برد و بعلت شور شدن خاک کشاورزي در اين منطقه براي هميشه غير ممکن خواهد شد. کاهش بارندگي و افزايش دماي هوا و از سويي شورتر شدن نيمه ديگر درياچه بعلت تقسيم شدن توسط جاده نيز به اين فرايند سرعت خواهد بخشيد.
با خشک شدن منطقه٫ ديگر آب و هواي آذربايجان خوشي و لطافت سابق را نخواهد داشت و منطقه تبديل به کوير خواهد شد. همه پوشش گياهي و جانوري جزيره هاي درياچه و ساختار طبيعي آذربايجان از دست خواهد رفت و آذربايجان غربي و شرقي بياباني بيش نخواهد بود. جزيره هاي درياچه اروميه که کميابترين پوششهاي گياهي و جانوري را در خود دارند کاملا از بين خواهند رفت.
آذربايجاني که هر گوشهاش به برکت اين درياچه چون بهشت است نيز از يادها خواهد رفت. منافع حاصل از ساخت سد بر روي رودخانههاي آب شيرين منتهي به درياچه اروميه در مقابل خسارات و عوارض بعدي آنقدر ناچيز است که بايد سريعا از خير سد سازي گذشت. همه اين سدها براي آبياري زمينهاي درجه چهار است و اين در حالي است که زمينهاي درجه يک حوزه درياچه اروميه قرباني زمينهاي درجه چهار ميشوند. همه از بحران و ارزش آب (که در مسافرتهاي خارجي آموختهاند) سخن ميگويند ولي کسي از بحران انساني و طبيعي که به مراتب وسيعتر و فاجعه بارتر از درياچه آرال روسيه* است، و هم اکنون شروع شده هيچ سخني نميگويد. اجساد پرندگان مهاجري که بالهايشان بعلت تغليظ آب درياچه، نمک گرفته و ديگر نتوانستند پرواز کنند فراوان هستند. مصلحت انديشان از تشويش اذهان عمومي ميترسند ولي بدانيد که صلاح ملت برتر از صلاح نظام است. بدانيد اگر تشويش اذهان، منجر به نجات انسانها و طبيعت شود آنرا به هر قيمت انجام خواهيم داد.
همين حالا اگر بتوانيد پشت ميزهايتان را ترک کنيد و زحمت مسافرت به باغهاي اطراف اروميه را تحمل کنيد و پاي صحبت کشاورزان بخت برگشتهاي که نان سفرهتان را تامين ميکنند بنشينيد حکايت خشک شدن تدريجي، بي حاصلي زمينهاي کشاورزي واز بين رفتن گونههاي خاص و بينظير درختان ميوه را خواهيد شنيد.
کارشناسان محيط زيست ميگويند که در آينده نزديک نمک توسط باد حتي تا ارتفاعات قلههاي سهند نيز خواهد رسيد. اين فاجعه ملي و منطقهاي تهديدي جدي براي همه مشاغل موجود در منطقه است که يکي از قطبهاي اقتصادي ايران محسوب ميشود.
اعطاي مجوز حفر چاههاي عميق در حوزه درياچه اروميه و برداشت بي حساب و کتاب و بدون کنترل موجب پيشروي سريع آب شور به منابع زير زميني آب شيرين شده است. اگر سري به باغهاي منطقه شبستر بزنيد شکايت کشاورزان را خواهيد شنيد. ناباورانه و بهت زده ميگويند مدتي است در زمينهاي کشاورزي درختها خود بخود خشک ميشوند. نهالهاي گردو ديگر پا نميگيرند. باغهاي فراواني را خواهيد ديد که کاملا خشک شدهاند. اين اتفاقات بسيار کند؛ بطعي و خزنده عمل ميکنند و به اندازه داستان سوسک روزنامه ايران ناگهاني نيست تا موجبات اعتراض مردم شوند. کشاورزان بدبخت نيز نميداند که از کجا ضربه خوردهاند و چگونه شده که قهر طبيعت گريبانگير آنان شده است. چندي پيش “کيومرث کلانتري”، مديرکل محيط زيست آذر بايجان غربي وضعيت اين درياچه را اسفناک عنوان کرده بود. اين خبر در يك خط و در انتهاي اخبار شنيده شد.
بيشتر پروژههاي دولتي بدون مطالعه و يا اشتباه از آب در آمدهاند و چيزي غير از اتلاف منابع انساني و مالي نداشتند. ساخت پل شناور و بعد پل فلزي سپس احداث جاده و اکنون احداث پل نيز اقدامهاي نابخردانهايست که هنوز مشخص نيست که چه کسي متولي آن است.
ابتدا مسئولي که متخصص ساخت پلهاي شناور جنگي است طرح احداث پل شناور از وسط درياچه اروميه را ارايه ميدهد و ميخواهد فاصله کوتاه ۴ ساعته اين دو شهر را به ۲ ساعت تقليل دهد. بدون مطالعه و تحقيق همه جانبه طرحشان قبول ميشود و خيلي زود آماده اجرا . ولي در اثر وزش باد و حرکات شديد لازم شد تا جوشکاري دائم در محل هاي شکست انجام شود. اين طرح تلفاتي هم داشت و چندين ماشين سواري به قعر دريا رفت.
بعدا طرح ديگري بلافاصله اجرا شد و براي ساخت پل از پايههاي فلزي استفاده شد. هر دانش آموختهاي ميداند که آب نمک به مرور و بسيار سريعتر از آب، فلز را مي پوساند. پروژه در ابتداي کار پس از صرف هزينههاي سنگين با شکست مواجه شد. هنوز آثار پايهاي اين پل در درياچه هويدا است.
بعد مبتکري بسيار متخصصتر از قبليها کوه کنار درياچه را حفاري نموده و به داخل درياچه اروميه تخليه نمود تا مثلا جاده احداث کنند.
چند کشور خارجي مثل ژاپن و روسيه خيلي مشتاق بودند که در قبال منافعي که هيچ ضرري براي ما نداشت طرح پل را اجرا کنند. ژاپن پيشنهاد استفاده از پايه هاي کريستالي که در مقابل نمک مقاوم است داده بود. ولي به دلايلي که هيچکس نتوانست بيابد درخواست کمک همه رد شد.
اکنون هم که حمل با شناور در مسير کوتاهي که جادهها به نميرسند زياد جالب به نظر نميرسد و در حالي که پيش بيني ميشود درياچه اروميه در ۲۰ الي ۲۵ سال آينده خشک شود بر روي آن پل اجرا ميکنند تا روزي اگر کسي هوس مسافرت به کوير آذربايجان کرد از بالا به ياد درياچه اروميه بيافتد.
البته مسئولين محترم با اطلاع از اينکه درست زير اين پل گسل عظيمي قرار گرفته اقدام به احداث پل نموداند و به هيچ وجه علاقهمند به يادآوري و توضيح در اين مورد نيستند. آخر نبايد ذهن مردم را زياد مشوش نمود زيرا خواهند دانست که در اولين زلزله اين پل ويران خواهد شد.
آري با خشک شدن اين درياچه نازنين منطقه خوش آب و هواي آذربايجان تبديل به کوير خواهد شد. طبيعت و محيط زيستي که در طي چهار ميليارد سال با ظرافت و حوصله، تک تک اجزا آنرا در کنار هم قرار گرفته يک شبه قرباني به بازي گرفته شدن توسط عمليات چريکي مخرب و بي هدف و کورکورانه عدهاي غير متخصص بي خرد و ندانم کار و به ظاهر متعهد شده که گوششان بدهکار هيچ منطقي نيست.
هيچ شكي نيست كه در صورت ادامه روند فعلي در آيندهاي نه چندان دور آذربايجان را به بيباني لم يزرع تبديل خواهندكرد.
راهکارها براي خروج از فاجعه زيست محيطي:
- بهره گيري از متخصصين محيط زيست
- مشاوره با سازمانهاي بين المللي و طرفداران محيط زيست
- توقف سد سازي و آزاد سازي رودخانههاي منتهي به درياچه اروميه (با اطلاع از اينکه خسارات فعلي اين کار به مراتب کمتر از فاجعه پيش روست)
- کنترل بهره برداري از منابع زير زميني حوزه درياچه اروميه و آموزش به کشاورزان و در صورت لزوم توقف برداشت آب شيرين از منابع زير زميني.
- خارج نمودن مصالح ريخته شده به درون درياچه و افزايش امکان جريانهاي طبيعي آب درياچه
و خلاصه اينکه به جاي ۵ دقيقه انديشيدن و ۲ ساعت کار کردن، ۲ ساعت انديشيدن و ۵ دقيقه عمل کردن.
نوشته شده توسط: د.ن
در پايان از دوستان انتظار دارد ضمن انتشار وسيع اين مطالب آنرا به ساير وبلاگهاي فعال ارسال نموده و اقدام به جمع آوري اطلاعات و افشاي هر چه بيشتر اين فاجعه و توطعه عظيم نمايند.
* توضيح باي بک: درياچه آرال مابين قزاقستان و اوزبکستان قرار دارد. اين دو کشور از اقوام ملت بزرگ تورک ميباشند که سالها تحت استعمار و تخريب شوروي سابق قرار داشته اند. درياچه آرال از بزرگترين (چهارمين) درياچه هاي آب شيرين بوده و داراي سابقه تاريخي از وجود تمدن در اطراف خود ميباشد. آب دو رود مشهور آمو و سير به اين درياچه ميريزند. دولت شوروي به بهانه آبياري مزارع اطراف مسير رودهاي آبده اين درياچه را منحرف کرده و عملا باعث خشک شدن تدريجي اين درياچه شد. در اقدامي ديگر٫ دولت شوروي سابق اقدام به سرازير کردن پس ماندهاي شيميائي٫ صنعتي و حتي آزمايشات نظامي خود به اين درياچه٫ موقعيت زيستي آن را مورد حمله قرار داده و باعث تخريبات غير قابل بازگشت گرديد. هر چند مسئولان در آنزمان نيز به اجراي طرح آبياري بيهوده و پرهزينه مزارع توسط دولت شوروي اعتراض نمودند٫ ولي چون هدف دولت تخريب درياچه و به تبع مناطق مسکوني اطراف آن بود اين اعتراضات نتيجه اي در پي نداشت. در سالهاي اخير سازمانهاي بين المللي اقدام به کمک براي بازسازي تخريبات انجام شده کرده اند. عکس زير به صورت واضح تغيير اندازه درياچه را نشان ميدهد:
، بیر میللتین سسی
پایلاش | پرینت
بورا باغلي يازيلار:
- تاپيلمادي
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11007.baybak.com/1566.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی