کوير فارس کويرتر ميشود٫ تقاصش را مناطق سرسبز ميدهند
بای بک، آذربایجان | دوزگؤن, ۲۸-ي قئزاران , ۱۱۰۰۷ اینجی ایل, چولا ۱۱:۳۷ [گ.ؤ] | خبرلر, فارسجا
 |
. | تنها در مناطق كرمان، رفسنجان، سيرجان، قهاوند و زرند، در اثر برداشت بيرويه از سفرههاي آب زيرزميني و افت سطح آب که مقدار آن را در سطح استان 86 سانتيمتر در سال اعلام کردهاند، به طور متوسط سالي 10 سانتيمتر زمين نشست ميكند؛ در دشت مشهد اين رقم 20 سانتيمتر گزارش شده است.
اُفت سالانه سطح آب نيز در اين دشت، 8/1 متر و در دشت يزد يك متر گزارش شده است كه در واقع گواه ديگري اقدام به انتقال آبهاي سطحي مناطق همجوار کوير کرده و بيابانزدائي را از امور مهم خود قرار داده اند. با صرف هزينه هاي هنگفت و انتقال آب از مناطق غير فارس به بيابانهاي فارسستان٫ شهرهاي سرسبز دچار مشکلات عديده شده و در پاره اي نقاط |
بنابر مجموع مطالعات فرسايش خاك که بين سالهاي 1334 تا 1373 در كشور به انجام رسيده و مساحتي بالغ بر 6/28 ميليون هكتار را در بر گرفته است، مقدار تلفات خاك كه از عرصه توليد خارج شده، به 2 ميليمتر ضخامت، در طول يك سال ميرسد؛ در حالي كه ميانگين توليد خاك در مقياس جهاني از 1/0 ميليمتر در سال تجاوز نمیکند (Zachar، 1982)؛ يعني هر ساله چيزي در حدود 20 برابر خاك توليدي خود را در اثر فرسايش از دست ميدهيم.
به هر صورت، چنانچه حتي ميزان هدررفت خاك از سطح كشور را يك ميليمتر هم در نظر بگيريم، اين مقدار معادل از دست رفتن 76 كيلوگرم ازت، 24 كيلوگرم فسفر و 8 كيلوگرم پتاس از هر هكتار خواهد بود. به اين ترتيب، تنها ارزش مواد غذايي از دست رفته خاک کشور به بيش از 6/7 ميليارد دلار در سال میرسد.
در ديمزارها- يعني مهمترين جايگاه توليد غله كشور كه دستکم 623 هزار خانوار از آن ارتزاق ميكنند – وضعيت به مراتب حادتر است. پژوهشهايي كه اخيراً به انجام رسيده نشان ميدهد ميانگين نرخ فرسايش در ديمزارها به مرز 100 تن در هكتار در سال رسيده است (Shahoei، 1996)، كه به مفهوم از دست دادن 7/7 ميليمتر خاك سطحالارض يعني 77 برابر متوسط جهاني توليد خاك است.
به سخنی ديگر، با توجه به اين رقم، هماكنون از سطح ديمزارهاي كشور بيش از يك ميلياردتن خاك، شسته شده و از دسترس خارج ميشود. مفهوم ديگر اين سخن آن است كه نيمي از كل تلفات خاك تنها از حدود 6 درصد مساحت كشور(ديمزارها) به وقوع ميپيوندد كه بسيار نگرانكننده است.
آثار اين تخريب را كه با اُفت حاصلخيزی خاك همراه خواهد بود، ميتوان در روند نزولي عملكرد محصولات زراعي كشور به خوبي مشاهده كرد. با بررسي آمارهاي سالانه مربوطه معلوم ميشود كه در فاصله سالهاي 1367 تا 1376، عملكرد گندم ديم از 6/762 كيلوگرم به 6/720 كيلوگرم و عملكرد جو ديم از 869 كيلوگرم به 834 كيلوگرم در هكتار كاهش يافته است.
تأسفآورتر آنكه هزينههاي توليد گندم ديم از 4/52 ريال (براي هر كيلوگرم) به 6/308 ريال (7/5 برابر افزايش) رسيده كه به مراتب از هزينه توليد گندم آبي بيشتر است. همچنين متوسط قيمت تمام شده يك كيلوگرم جو ديم نيز از 2/65 ريال به 329 ريال (05/5 برابر افزايش) فزوني يافته است.
به سخنی ديگر، يکی از بازخوردهای منفی، اما اغلب ناپيدای بيابانزايی، افزايش هزينه تمامشدهتوليد در بخشهای گوناگون کشور است. در تأييد اين دريافت و بر پايه پژوهشي ديگر، چنانچه پارهاي از هزينههاي زيستمحيطي، نظيرِ هزينه مربوط به فرسايش خاك در مراتع را مدنظر قرار دهيم، آنگاه ضريب منفعت طرحها از 3/1 به 7/0 تنزل خواهد يافت. در خصوص زراعت گندم در دشتهاي بحراني كه با آب زيرزميني انجام ميشود، اين ضريب از 25/1 به 4/0 كاهش مييابد.همه اين موارد شاهداني بر شيوع بيماري مرگ زمين در كشور است.
اين عوارض تنها سهم ناچيزي از وخامت شرايط ناشي از اثرات ويرانگر فرايند پنهان بيابانزايي را در اين سرزمين آشكار ميسازد؛ منفي بودن تراز 67 درصد آبخوانهاي كشور و عملكرد رو به نقصان ميزان تخليه از واحد چاه كه در فاصله سالهاي 1355 تا 1379 حدود 44 درصد كاهش را نشان ميدهد، از ديگر عوارض مشهود بيابانزايي به حساب ميآيد. نشست زمين نيز، يكي ديگر از اين شناسهها و نمودي بر كمبود آب و اٌفت سفرههای آب زيرزمينی است.
تنها در مناطق كرمان، رفسنجان، سيرجان، قهاوند و زرند، در اثر برداشت بيرويه از سفرههاي آب زيرزميني و افت سطح آب که مقدار آن را در سطح استان 86 سانتيمتر در سال اعلام کردهاند، به طور متوسط سالي 10 سانتيمتر زمين نشست ميكند؛ در دشت مشهد اين رقم 20 سانتيمتر گزارش شده است.
اُفت سالانه سطح آب نيز در اين دشت، 8/1 متر و در دشت يزد يك متر گزارش شده است كه در واقع گواه ديگري بر علت نشست زمين در اين مناطق به شمار ميروند.
دولتهاي عمدتا فارس محور دهه هاي اخير با در نظر داشتن اين مشکلات و با دور انديشي تمام اقدام به انتقال آبهاي سطحي مناطق همجوار کوير کرده و بيابانزدائي را از امور مهم خود قرار داده اند. با صرف هزينه هاي هنگفت و انتقال آب از مناطق غير فارس به بيابانهاي فارسستان٫ شهرهاي سرسبز دچار مشکلات عديده شده و در پاره اي نقاط فرسايش خاک آغاز شده است.
، بیر میللتین سسی
پایلاش | پرینت
بورا باغلي يازيلار:
- كشف اتوبوسهاي پراز بمب در وان و بورساي تركيه
- ۱۹۰كيلوگرم ترياك متعلق به پ.ک.ک در استان وان تركيه كشف شد
- احتمال حمله ترکيه به تروريستهاي کرد در صورت شکست مذاکرات ترکيه-آمريکا-عراق
- یک رویای شیرین (نقدی بر مقاله «آتاتورک مسلمان» نوشته محمد قوچانی) - بابک مهدیزاده
- درخواست تركمنهاي عراق براي تشكيل نيروي نظامي ويژه
- تركيه در تركمنستان بيمارستاني ويژه كودكان و مادران احداث ميكند
- تركيه و عراق عقد قرارداد همكاري امنيتي را به آينده موكول كردند
- رئیس جمهور ترکیه: همه ما ترکمن هستیم
- تورکيه و بازتاب
- سوء استفاده رژیم شونیست خمینیسم از اسلام برای تضعیف باکو و آنکارا
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11007.baybak.com/1403.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی