گؤی دالغا - عباس لساني
بای بک، آذربایجان | اودگؤن, ۲۳-ي قئزاران , ۱۱۰۰۷ اینجی ایل, چولا ۲۱:۰۳ | تورکجه, شعر, مقاله
 |
. | اولو تانریدان گوج و بؤیوکلردن اؤوود اوماراق آغیر بیر ایشه أل وورموشام.
اوغوز، اؤزللیکله آذربایجان تورکونون اؤیونجو (ایفتیخاری)اولان “دده قورقود کیتابین” دئستانلاریندان “باساتین تپه گؤزو اؤلدوردویو” بویو دوزنه (نظمه) چکمه یه چالیشمیشام، بو بویا ۵۰۰ دن آرتیق بئییت قوشموش اولسامدا، بویو بیتیرمک ایچین هله یولون ایلک آددیملاریندایام. بو یوزدن اولوسوموزون اوره ک یاندیران تجروبه لی ادیب و شاعیر لرینین ائلشتیریلرین و اؤوودلرین گئنیش کؤکس و آچیق قولاق ایله دینلمه یی اؤزومه بورج بیلیرم. ۲۹/۱۲/۱۳۸۳ دده قورﻗود بویلار ۱ ﯦﻧﺪان «باسات» ایله «تپه گؤز» |
يازي ميللي شورادان آلينيب باي بک اؤچون حاضيرلانيب.
اؤن سؤز:
قازینتی بیلیمینین تانیدیغی بلگه لره دایاناراق، دئمک اولار آدام اوغلونون یئر اوزونده بولوندوغو، یوزمین ایللردن آرتیقدیر. آنجاق بیلیم آداملارینا گؤره تاریخ و اویغارلیغین (مدنییت) باشلانیشی سومئرلرین یازیب یاراتدیغی دؤنم ایله دامغالانیر.
دئمک ایل آی (تاریخ-ايلايگون) و اویغارلیق، یازینین باشلانغیجی ایله باشلاندی. آدام اوغلو یازیدان یارارلانارکن توپلوملار و اولوسلار آرا داها آرتیق دوزن(نظم) ساغلاماغی باشاردی. قوراللار (مقررات)، یاسالار (قانون) و قورلوشلار یاراتدی.
هابئله تؤره لر (رسملر)، گلنکلر (سنتلر). اینانجلار،اولایلارو اؤیکولری یازییا اوتورتدو. بئله لیکله آغیز ادبیاتی ایله یاناشی، بیر یازیلی ادبیات دا اورتایا چیخدی.
قوشقوسوز کی تاریخ بویو اولوسلاری یاشادان، أن اؤنملی عنصورلردن بیری یازیلی أدبیاتدیر. نییه کی، قیلینج مئیدانیندا یئنیلیب اوزون چاغلار باشقا میللتلرین ایسارتی آلتیندا قالان بیر چوخ اولوس، قلم قاهرامانلارینین دار داخمالاردا یاراتدیغی اثرلر سونوجو بو گون باشی اوجا یاشاماقدادیرلار.
بونون قارشیسیندا تاریخ یارادیب، تاریخ یازمایان، هابئله یازیلی أدبیاتا اؤنم وئرمه ین بیرسیرا بؤیوک اولوسلارین آدین، یا تکجه تاریخده و یا اؤزلریندن کؤکسوز، کیچیک و اویغارسیز بیر میللتین ألینین آلتیندا یاشاماقدا اولدوقلارینی گؤروروک.
دونیادا هر اولوسون بو گونوندن آسیلی اولمایاراق، کئچمیشینده پارلاق و بعضأ قارانلیق چاغلاری اولوبدور. بو گرچکلر تاریخ بویو دستان،افسانه و اوستوره لرکیمی آغیزدان آغیزا،سویدان سویا،دیه رلی و تایسیز اینجیلر اولاراق گلیب و بو گونکو نسله چاتیبدیر. آنجاق أدبیات دونیاسیندا یازیلی أثرلرین یئری بام باشقادیر.
تاریخین و گونوموزون أن بؤیوک و ائتگیلی اولوسو اولان تورکلر، بو آلاندا (مئیداندا)دا چوخ گوجلو، تایسیز و قالارقی ایزلر بوراخیبلار کی بیر نئچه سینین آدینین چکیریلمه سی قاچینیلمازدیر.
بوأثرلردن بیری “قوتادقوبیلیگ” کیتابی ۱۰۶۹ میلادی (۴۴۸ﻫ) ایلینده “یوسف اولوغ حاجب خاص” آدلینین ألیله دوزنه (نظمه) چکیلیب. بو یازیت توپلام ۶۶۴۵ بیت دیر. بو أثر اویغور تورکجه سینده دیر.
باشقا بیرأثر “ماناس” داستانیدیر. بو داستان ۲۰۰ میندن آرتیق بئیت له ۱۲-۱۱-اینجی میلادی دؤنملرینده نظمه چکیلیب. بو اثر قیرقیز تورکجه سینده دیر.
و باشقا بیر تایسیز أثر، اوغوز تورکلرینین یارادیجیلیغیندان دوغولان “دده قورقود کیتابی” دیر. بیر اؤن سؤز و ۱۲ بوی دان اولوشان شاه أثر نثر و نظم ایله یازییا آلینیبدیر. کیتابین یازیلیش تاریخینه گؤره چئشیتلی گؤروشلر اورتایا چیخسادا اوستاد “حسین م.گونئیلی” جنابلارینین اثرینده گلمیش گؤروش، داها آغیرلیقدادیر. اوستاد م.گونئیلی دئرسدئن نوسخه سینسن سون صحیفه سینده یازیلمیش «تمت.۴۴۴» عبارتینه دایاناراق، أثرین یازیلماسی یا بوگونه ده ک تانینمامیش بیر نوسخه دن کؤچورولمه سینی ﻫ.ق ۴۴۴-اونجو ایله، یعنی۴۳۱ شمسی و ۱۰۵۲-اينجی میلادی ایلینده سونا چاتماسینی ایرلی سورور. آنجاق “دده قورقود کیتابین” ایلگینج یؤنلریندن (جهتلریندن) بیریده، کیتابی یازییا آلان او بؤیوک و ده یرلی اینسانین آدینین تانینمادیغیدیر.
بو بؤیوک حیماسه وی اثره گؤره چوخ سایدا کیتابلار و مقاله لر یازیلمیش و یازیلماقدادیر. آنجاق بو ساحه ده، ده یرلی و تایسیز ایشلردن بیری، آذربایجانین اولوسال شاعیری رحمتلیک اوستاد سهند “بولوت قاراچورلو”نون یاراتدیغی بؤیوک و قالارقی أثر “سازیمین سؤزو” دور، بؤیوک شاعیر اؤز اثرینده هر بویا گوجلو بیر اؤن سؤز قوشاراق، بویلاری هیجا وزنینده نظمه چکمیشدیر. بو بؤیوک و حیماسی اثر بیر چوخ یازیچی و شاعیره ایلحام قایناغی اولموشدور.
ائلینین آغیر دورومون آییرد (تشخیص) ائدن بؤیوک “سهند” اؤز داورانیشی ایله چاغداش شاعیرلره ده درس وئردی.
یعنی ایسارت و تاپتاق آلتیندا اولان اولوسون شاعیرینه، گولدن، بولبولدن،اینجه بئلدن و قلم قاشدان یازماق یاساق و یاراشماز بیر ایشدیر، دئدی.
ایندیسه بوگون بو قول، او بؤیوگون داورانیشی ایلن وئردیگی اؤووده (نصیحته) باش أیره ک او آغیر و چتین یولو ایزله مگه باشلامیشام (اگر لییاقتیم اولسا)، بونا ایلیک و سوموگومله اینانمیشام کی دونیا هر نه قدر ظاهیری مدرنیته یه أل تاپسادا، هله ده بیر پارا میللتلرده پایینا دورماماق و ییرتیجیلیق روحو حاکیمدیر.
هله ده بیر میللت توپراغین و کیملیگین فوروماق ایچین، قیلینجی ألده قالخانی باشدا اولمالیدیر. آنجاق قیلینجی ألده توتماق ایچین میللی غورور و میللی اؤز گووه ن (اعتماد به نفس میللی) لازیمدیر. کئچمیشده کیم اولدوغونو بیلمه ین آذربایجانین گنج نسلینین حیماسی أدبیاتین تانیتدیریماقلا، یئنی قاهرامانلیق و حیماسه یارادیب یازماق ایله ایگیدلیک روحون اویادیب و تاپدانیلمیش غورورون دیرچلتمک اولار.
بونو اؤزومه میللی بورج بیلره ک آذربایجان و تورک دونیاسینین دالای (اوقیانوس)دان درین و گؤی لردن گئنیش ادبیاتینا بیر دامجیی جا اولموش اولسا قاتیلماغا چالیشمیشام.
اولو تانریدان گوج و بؤیوکلردن اؤوود اوماراق آغیر بیر ایشه أل وورموشام.
اوغوز، اؤزللیکله آذربایجان تورکونون اؤیونجو (ایفتیخاری)اولان “دده قورقود کیتابین” دئستانلاریندان “باساتین تپه گؤزو اؤلدوردویو” بویو دوزنه (نظمه) چکمه یه چالیشمیشام، بو بویا ۵۰۰ دن آرتیق بئییت قوشموش اولسامدا، بویو بیتیرمک ایچین هله یولون ایلک آددیملاریندایام. بو یوزدن اولوسوموزون اوره ک یاندیران تجروبه لی ادیب و شاعیر لرینین ائلشتیریلرین و اؤوودلرین گئنیش کؤکس و آچیق قولاق ایله دینلمه یی اؤزومه بورج بیلیرم.
۲۹/۱۲/۱۳۸۳
اردبیل
عابباس لئیسانلی
دده قورﻗﯘد بویلار ۱ ﯦﻧﺪان
«باسات» ایله «تپه گؤز»
باشلاﻧﯧﺶ
سؤزﯙ باشلادﯦم تانری آدی ایله ن
او تاﻳﺳﯧﺯ ﮔﯙجه ، ﺑﯚس ﺑﯙﺗﯙن ییه لنن
اودۇر اینسانی گؤی لره قالدﯦران
وئرن بیتگییه توپراق آﻟﺗﯦﻦدا جان
گرکدیر اﯘﻧۇدماز اولاق بیز اونو
اودﯘر ایشلرین ، باشلاﻧﯦشلا سوﻧﯘ
اودۇر وارﻟﯦﻐﺎ دۆز دۆزنلیک ۲وئرن
بۆتۆن گؤیلری ،اؤز ﮔﯙجیله ن هؤرن
یوﺧﯘ توزجا اؤزلۆکده أکسیکلیگی ۳
او بیر تکجه گؤهردیر اولماز ایکی
اؤنۆنده۴ اونۇن باش أییر ذه رره لر
یاراشماز، دۆشۆنمز اولا بنده لر
اۇنۇدساقدا بیز او اۇﻧۇدماز بیزی
یولۇندان ﮀﯦخا کیمسه، تاپماز ایزی ۵
ندندیر؟،ندیر؟،هاردادﯦر؟،سورماﻳﯦﻦ
بو ﻗﯦسسا اۇسۇن۶، یاردﯦﻣﯦﻦ اۇمماﻳﯦﻦ
بؤیۆکدۆر ائله، ﺳﯦﻐماﻳﯦر یئر گؤیه
اۇﻣۇرسان ﺳﯦﻐا، یۇمرۇجاق۷ بئینیوه؟
یاراﺗﻣﯦشدی یوخدان،بۆﺗۆن وارﻟﯦﻐﻰ
اوﻟﯘنماز اولایلاردا یوخ دارﻟﯦﻐﻰ
نه چاغدا، نه بیر یئرده آختارماﻳﯦﻦ
گؤرۆب، بیلدیگیزله ساﻟﯦﺐ ﮀﯦﺧﻣﺍﻳﯦﻦ
ﮔۆوه نمه۸ ﺑﯘ آز بیلگیوه، آی قانان
دنیزده ن او بیر دامجی اولماز اینان
أﻟۆنده اولان اؤلچو،چوخ قیسسادیر
سؤنۆب اﯘلدﯘز،آنجاق اﯦﺷﯦﻖ یولدادﯦﺮ
۱- بوی:اؤﻟﭼﯚ،بؤﻟﯚﻡ.
۲- دﯚزنلیک:نظم.
۳- اکسیکلیک:اسکیکلیک.
۴- اؤن:قانشار.
۵- ایز:اثر،رد.
۶- اﯘس:عقل،هوش
۷- یومورجاق:ﻳﯘﻣﯘرﯘقجاق.
۸- ﮔﯚوه نمه:امین اولما.
دده قورقود کیتابینین آدسیز یازارین
بئله سؤیله میشدیر سؤزو سؤیله یه ن
ده یر وئرسین هر کیمسه دیر دینله یه ن
کئچن دئور۱لرده واریمیش بیری
یاتیب توپراغا، یادی آنجاق دیری
اونا بوشلودور ایندی ﺗﯚرک ائللری
اوزاق توتدو ائلدن قارا یئللری
چتین چاغدا آلمیش أله بیر یازان۲
دئمیشدیر آییق دور گلیر کؤک قازان
دوشونموش بونو اؤزگه دن یوخ هارای
آییق ائل گرک ، کندی۳ تیکسین سارای
او ﻳﯚزده ن گؤتورموش أله بیر قلم
چیخار اولسا منده ، دئمیش بیر ائلم
یازان کسدیین ، کسمه ییبدیر قیلینج
یازانسیز قیلینج، باشدا اولموش قاخینج۴
قیلینج کسدیین ،گر یازان یازمایا
چتین، دوغرولوق ۵ دﯚز یولو آزمایا
هر ائل کی، یاشام ایسته ییر باش اوجا
قان ایله قیلیج،تکجه یئتمز بونا
ائل ایچره گرک باش بیلنلر اولا
بیلیملن، ائلی دؤندره دﯚز یولا
گرکدیرسه قان،ائل باشین قالدیرا
ﻣﯚرککبدی، ساخلیر قانی تاپ تازا
یازانلا قیلیجدیر، ﻣﯚرککبله قان
ائلین کئچمیشین،ایندیسین ساخلایان
چاغین سیس- توزون دوغرو اوستن سیلن
یازاندیر ، بونو یاخچی آنلار بیلن
ائلین قاهرامان اوغلو، آنمیش او چاغ
یازیب قیسسا، چوخ وئرمه ییب خول بوداق
اوغوز ائللریندن آچیبدیر سؤزو
ائله سانکی، جاندان سئچیبدیر گؤزو
دده م قورقودون سؤزلریندن سئچیب
او چاغدا ائله بیر گؤزل دون بیچیب
اوزان ۶ سازلاریندان آلیبدیر سؤزو
بیر ائلدنده چوخ ایش گؤروب، تک اؤزو
یازارکن یاراتمیش بؤیوک بیر أثر
بو دﯚنیا بویو ﺗﯚرک اونا فخر ائدر
مین ایل بوندان اؤنجه یازیلمیش کیتاب
او یاد ائللره اؤز ائلیندن خیطاب
بورا تورک ائلی ، سونرا گلمیش دئییل
دریندیر کؤکو، سایقیدان بیر أییل
یاشین آختاریرسان، مین ایللرده گز
آت اویدورما تاریخلری سن بو کز
ائشیتدینسه اول آدسیزأر۷ده ن، سؤزو
مین آلقیش۸ ائله گؤزله یندیر گؤزو
ائشید “قورقودو “ایندی “لئیسانلی” دان
قارانلیق کؤچون گؤتدو،باشلاندی دان
۱- عصیر.
۲- قلم.
۳- اؤزو
۴- دانناق.
۵- دﯚزلوک،حقیقت.
۶- عاشیق.
۷- آدین تانیمادیغیمیز کیشی”دده قورقود بویلارین یازییا آلان.
۸- بؤیوک توتماق،تشویق.
باساتین تپه گؤزو اؤلدوردویو بویا باشلانیش
او ﮔﯚندنکی تانری یاراتدی بیزی
دؤنوب ترس،ای ﯚزدن گئدیب، دﯚز یولون ترسینه
نه ائتدیسه بیل ،ائیله میش کندینه
یابلیسه چؤکدوک دیزی
آدام دوغدوغو،اویموش اؤز نفسینه
او ﻳقاویرقایلا بیر یئرده یانمیش،ساجی
قارانلیق ائدیب هر ایکی دﯚنیاسین
زیق بیلمه دن، دوز قاتیب قندینه
دادار آغزینی، ائیله ییبدیر آجی
سئوینجیندن ایبلیس چالیب اویناسین
بو سؤیلمکی من ایستیرم سؤیله ییم
آدام جایدیغیندان بیر اؤرنک دئییم
آماج ۱اؤیکو۲دن باش قال ائتمک دئییل
یا أیلنجه۳ دن اؤترو یازماق دگیل
قولاقلار ائشیتسین،آچیلسین گؤزو
یاتانلار اویاتسین،بو کئچمیش سؤزو
۱- هدف.
۲- حکایه،دستان.
۳- تفریح
باسات، تپه گؤزو اؤلدوردویو بوی
کؤمک تانرینین،سؤز آتام قورقودون
آلاولاندیریم قوی،کؤزرمیش اودون
دئمک مندن اولسون،ائشیتمک ائلین
سؤزون آتینین، برکیدیم من بئلین
اوغوز ﺗﯚرکلرینده،باییندیر چاغی
ائلی اویدوروب،آخدی سایسیز یاغی
اوتورموشدو دینج، اؤز یئرینده هره
چتینلیکله قورموش،هره بیر مره
ائلین ﮔﯚندلیک ایشلره،قال باشی
گلیشمک۱ایچین،یارماق ایستیر داشی
چتینلیکده چکسه،ﮔﯚلور اﯚزلری
باش اﯚستونده یوخدور،یادین گؤزلری
باغیمسیز۲بیر ائل،بللیدیر شن یاشار
چتینلیک داغیندان، قولایجا۳ آشار
شن۴ایدی او ائل قوی او ﮔﯚندن دئییم
او ﮔﯚن اؤلکه گئیمیشدی بیر شن گئییم
قورولموشدو هر یئرده بیر توی-تؤرن۵
اوزان۶دیر،او شنلیکلره داد وئرن
قوپوز۷لار سیزیلدیر،اوزان سؤیله ییر
اوزان سؤیله دیکجه،ایگیدلر یئییر
دؤشنمیش چاناقلاردا۸،هر ﺗﯚر یئمک
گؤرونجه یئمک،کیمده واردیردئمک
ایگیدلر باشی قالدیر أیلنمگه
بؤیوکلرسه،باشدا دئییب ﮔﯚلمگه
خاتینلاردا آلمیش او ﮔﯚندن پایین
دورا قیز- گلینلر،بونو سانمایین
تویا ائو بزنمیشدی،اول ﮔﯚن نئچه
ائلین ﮔﯚنلری،کاش اوﮔﯚن تک کئچه
خینالار یاخیلمیشدی آغ أللره
بیچیلمیشدی شال، اینجه جیک ۹ بئللره
یاناقلار یانیر، سانکی ﮔﯚلدور آچیب
گؤزل گؤزلره تانریدان شیق ۱۰ ساچیب
اﯚرکلرده قاینیر ،مین آرزی- دیله ک
یئنی یئتمه لردن، نه اومماق گرک
خییال اؤلکه سینده قوروبلار سارای
اوتوردوبلا تاخت اﯚسته بیر ﮔﯚنله آی
او پارلاق سارایدا باخینجا درین
گؤرورلر او تاخت اﯚسته لاپ اؤزلرین
اوتورموشلا، خاتونلا خاقان تکین
یاناشمیش ایکی سئوگی بیرجان تکین
أرنلر دﯚزولموشدولر ساغ - سولا
وئریب اوردا قوللوقچولار، قول قولا
ﺑﯚتون اؤلکه لردن، گلیب ائلچیلر ۱۱
سانیرسان او تاختا جاهان باش أیر
اوچارکن او یئرده کؤنول قوشلاری
بیرهای قوپدو، باشا گلیب هوشلاری
پوزولدو بیر آندا، بزکلی سارای
خییالین قوشون،اوخلادی بیرجه یای
هارایلار اوجالدی یئنه گؤیلره
ائلین شن ﮔﯚنو، دؤندو وای ﮔﯚنلره
چالیندی داووللار ۱۲، بیلینسین نه وار
ایگید قالخ آیاغا، قیلینجین سووار
آخیب یوردووا، یاغی لاپدان لاپا
چالیش، اؤلکه دن قویما توپراق قاپا
ایگیدلر ائشیتجک ساواشین ایین
توپارلاندی هر تک تکی چوخ یئیین
دﯚزنسیز ۱۳ ساواش اؤترو،ائیتیم ۱۴ گؤرن
کؤنوللو اولوب، یورد ایچین جان وئرن
یئتیشدیرمیشیدی، اوغوز ﺗﯚرکلری
نئچه مین ساواشجیل، دؤیوش أرلری
نه أرلرکی، ﮔﯚجده بیر آسلان تکین
یئیینلیکده، اورماندا قاپلان تکین
آخینجا او ﮔﯚن، یوردا سایسیز قوشون
دوروب کسدیلر یاغی دﯚشمن توشون
باغیردی ایگیدلر بئله سؤیلرک
گرکدیر بو قوزغونلارا گؤسترک
اوغوز یوردونا هر کیم اولموش یاغی
دﻩییب داشا، سینمیش اونون قییناغی
اؤلوبدور مگر ﺗﯚرﻛﯚن آلپ۱۵ أرلریﻛ
یئتن چاققالا یورد اولا یئرلری
بیر آن یادا دﯚشدو او گؤیلر ساران
داشین باغرینی،بیتگیلرله یاران
ﺑﯚتون وارلیق أر یاتسا سنسن اویاق
یئتر بو ائله تک سن اولسان دایاق
اﯚرکلر دولوب،برکیدی بئللری
دانیشدی قیلیجلار، سوسوب دییللری
ائله بیر دؤیوش قویدولار سرگییه
ﮔﯚنش دورمادان، گؤیده آلقیش دییه
دوروم بؤیله اولجاق، هاوا قاینادی
قارالمیش بولوتلار،قارا اوینادی
گؤرونمز اولوبدور بیر آندا ﮔﯚنش
ایشیقلا قارانلیق،ائدیرلر دیرﻩ ش
بولوتلار ائله ساردیلار گؤگ ﻳﯚزون
ﮔﯚنوزدور گئجه، کیمسه بیلمیر دﯚزون
گؤیون ﮔﯚر سسی، یئرده آت کیشنه سی
اولارداندا اﯚستون، ایگید نعره سی
ائله بیر گؤرونتو ۱۶ قویوب سرگییه ۱۷
منم سؤیله ینلر اؤدو ۱۸ ، تیترییه
سوخولموشدو دﯚشمن، گئجیکمیشدی ایش
کسرسیزلره، قالدی دیرناقلا دیش
ﺑﯚتون ائل دوروب دﯚشمنین قارشینا
اوشاق دیر- قوجا، باخماییر یاشینا
اوساللیق ۱۹ یا خانین، یا آلپ أرلرین
یا سوچ ۲۰ اولسا، ساتقینلیق ائتمیشلرین
چؤکوبدور قادا، ایندی ائل باشینا
باخار هاردا دﯚشمن، گؤزون یاشینا
۱- ترقی.
۲- مستقل.
۳- آسان.
۴- شاد.
۵- مراسم.
۶- عاشیق.
۷- ساز.
۸- کاسا.
۹- باریک.
۱۰- ایشیق.
۱۱- سفیر.
۱۲- موسیقی آلتی.
۱۳- نظم سیز.
۱۴- ایتیم،تربیت.
۱۵- داها قاهرامان.
۱۶- منظره.
۱۷- نمایش.
۱۸- قارا جیگرین اوسته اولان اؤد.
۱۹- ایشلری یونگول توتماق
۲۰- ﮔﯚناه،تقصیر.
سارای دا دوروم
قویاق ﻛۆتله۱ بوردا،دؤنک خانلیغا
ساوسشدان گؤره ک نولدو خاقانلیغا
قاریشمیش سارای،قورخولو بیر دوروم
یازان ألده تیتریر،چتیندیر یوروم۲
کئچر اولدو شنلیکلر- أیلنجه لر۳
گؤرونمور او درنکده بیر اۆز ﮔۆلر
سینیرلر۴ پوزوق،کیمسه اودمور سؤزون
چؤکونجه دومان، داغ بوزاردار یوزون
أرن ۵ دیر،بیلندیر،قوشون باشچیسی
اوجالدیب سسین لاپ سارای آشچیسی
ایتیب سایغی سؤز گئت- گئده برکیشیر
اۆره کدیر هره سوچ اوخیلان دئشیر
قورولتای می بو یا هارای توپلوسو
باخان یوخ ائشیکده آخان قانمی- سو
آچیلدی اؤزه ل۶ بیر اوتاقدان قاپی
سوسوبدور هامی،سانکی چکدین ساپی
گئیینمیش ساواش گئیمینی أینینه
دامارلاردا قان،قورشوم اولموش یئنه
گؤرونجه او توپلوم بؤیوک آلپ۷ أری
سانیبلار«اوغوز خاندی»دؤنموش گئری
یالین بیر قیلینج ألده، چینینده اوخ
ﺑۆتون یئر قوشون اولسا دای قورخو یوخ
دۆگونلو آلین، گؤز دولو فیرتینا
قاف۸ ایلن خزر سان،دوروب یان- یانا
بو یئلکه، بو یوز، بو بدن، بو جیناق
بایندیردی،قالخیبدی وئرسین سیناق۹
سمیرسیز کئچیرتدی سارای بیرﺳۆره۱۰
باخیشلار دونوب اول یئنیلمز أره
باغیرتیلا پوزدو او سوسقونلوغو
اومودلار وئریب ،آتدی پوزقونلوغو
آغیزدان چیخیب سؤز،نئجه آزقین اوخ
قوتارجاق یایندان آماج ائیلی توخ
تؤکوب اینجی لر اول ایشیقلیق أری
بیلین اؤلکه نین باش بیلن أرلری
بدن بؤلمه سیندن نئچه پارچاسی
داغیلسا دئییلمز چؤکوب آرخاسی
بونون ترسینه ساغسا ﺗۆم بؤلمه لر
بئیین آخساسا، وارلیق ألدن گئدر
بئیین دیر بو ﮔۆن بو سارای، اؤلکه یه
جایارسا،ﺑۆتون ائل دۆشر کؤلگه یه
سؤزون جانینی سؤیلدی قیسساجا
گلیب گؤزلره،اولدوغوندان اوجا
ده یرلر قازاندیردی سؤز- سؤزچویه
توخاندی بیلیم آیناسی اؤلچویه
۱- توده،جمعیت.
۲- تفسیر.
۳- تفریح.
۴-عصبلر.
۵- شخصیتلی أر.
۶- مخصوص.
۷- بؤیوک قاهارمان.
۸-قافقازین سیرا داغلاری.
۹- امتحان.
۱۰- مدت
سینیر۱ بؤلگه سیندن گلن بیر چاپار
اوچاغدا آچیلدی گیریش قاپلاری
ییخیلدی یئره بیر ایگید جان یاری
تلسگین،هامی باشا توپلاندیلار
او دوغراق بدندن دوروم آندیلار
یئتیردی اؤزون تئز او خانلار خانی
دیزی اۆسته آلدی او یورقون جانی
یاخیندان گؤزو دۆشجک اول آسلانا
گرکسیز گؤروبدور یارا باغلانا
قایا باغرینی ﮔۆجله دئشمیش سو تک
یارادان آخیر قان وورارکن ﻳۆره ک
داماردان آخیب قان بزندی سارای
گؤیه قووزانیب داش- دوواردان هارای
تانیشدیر یئره بو گؤرونتو۲ بو قان
بو قاندیر أزلدن یئری ایسلادان
بو قاندیر چیخان دوغرویا آرخا- یان
بو قانی آخیتمیش یامان- یاخچیدان
سو یئتجک او سوسماز دیله بیر ایچیم
دۆشونموش ﺳۆره ج۳ده یئیین بیر کئچیم
او ﻳۆزده ن ییغیب بیر یئره وار ﮔۆجون
بو سون چاغدا دۆشمندن آلسین اؤجون۴
دوداق ترپنیب،اوچماز اولدو چیبین
سارای سوسدو، سان قوشدا وورمور ایچین
بئله سؤیلدی اول اگیدلیک ایزی
گؤروم اؤلکه مین چؤکمز اولسون دیزی
قوتارجاق نئجه یاورو آو آوچودان
آنا قوینون اۆستون گؤره ر لاپ سودان
اودور بوردا بولدوز ده یرسیز جانی
أره اؤلکه دن باشقا سئودا هانی
سوووم بونلاری قوی کئچیم اؤز۵ سؤزه
ﺳۆره م بیتمه دن سو سپیم بو کؤزه
سینیر بؤلگه سینده ﺳۆره رکن گؤره و۶
ساریلدیق ائله گئتدی ألدن گیره و۷
ﺑۆتون چئوره نی آلدی سایسیز یاغی
قامیشلیق سانیردیق دره یلن داغی
اۆزوکده قاشا بنزه دی داش قالا
هاچاغدان یاراشمیش قاپاس۸قارتالا
دۆشوندوردو گرگین دوروم أرلری
ندن چاققالا دولدو قوردون یئری
اولای اۆستو ۹توپلانتی سین قوردولار
اۆشنجه دولو سورقولار سوردولار
ﺳۆروب آز ﺳۆره قارشی دارتیشمالار
اؤنرگه۱۰ چوخالدیقجا آرتدی یارار
گلیبدیر سؤزه درنگین باشچیسی
ایتیلمیش بوﮔۆن پیسلیگین قایچیسی
گئدن سؤزلری توپلاسین بیر یئره
توتوب اۆز او آیدان دورو أرلره
دئدی: بللی اولدو بو ﮔۆن سیز هامی
اؤزوزدن کئچیب یوردا وئردیز یامی
چالیشسین بئیین لر،یایین بیلگیلر
کی اوس- اوسدان اؤتگوندو بیلگین بیلر
یئتیب سؤز بورا گلدی بیر بیلدیری
قوشوندان آخیب یوردا،دؤرتدن بیری
بو سؤزدن دوموبدور ﺑۆتون آدلی لار
ایشین چوخ کؤتو۱۱ گئتمسین آندیلار
ﺑۆتون اینجه لیکلر سالیب چیخدیلار
سونوج۱۲:خاقانا گؤندریلسین چاپار
قالا ایچره ﺗۆم جانلیلار نسنه لر۱۳
اولا یئر له بیر،بوندان اؤترو ده یر
سؤزون آردینی توتدولار بیر به بیر
قونو اینجه لیک ﺳۆزگجیندن۱۴ کئچیر
ﮜﻳﺷﻣﮏ۱۵ ﺳۆره قانلاری چوخ سرین
سئچیبلر ساواش چملریندن بیرین
سونوندا او یؤنتم۱۶ قویولدو سسه
کئچرلیک قازاندی، دئییم:چوخ- کسه
آلیب سؤز أله أرلرین باشچیسی
اولا تانری بو درنگ آلقیشچیسی
دانیشدیق سؤزو بللی اولدو آماج
دانیشماقلا،کیم آشمیش اولدو یاماج؟
یئتیبدیر ایشین ایندی ائیلم۱۷چاغی
ﺳۆره قویموش آخماق۱۸دان اؤترو یاغی
قالا أرلریندن سئچیلسین بیری
قوتارسین اؤزون بورلوغاندان دیری
بو سئچمکده اولسون هامی چوخ آییق
جایارساق اوتوزموشلارا، بیر تاییق
بو ایش چین گرکدیر یئنیلمز بیری
آجون۱۹ چاخناشا دؤنمه ین لاپ گئری
سیناقلار کئچیردن ،قوشون سیندیران
أر آسلان دؤشوندن آو۲۰ین قوندوران
کسرلر- دئشرلر قولای قوللانان
گؤی اۆزره لاچین،یئرده قاپلان یوران
بئله اولمالی ،بو سئچیم اؤلچوسو
جایارساق توتار ائل گؤزون ﺗۆستوسو
قالا أردمی۲۱ سون قویونجا سؤزه
أرنلر بوتون باخدیلار گؤز- گؤزه
۱- مرز.
۲- منظره.
۳- پروسه،گئدیش.
۴- اینتیقام.
۵- اصل،اصیل.
۶- وظیفه،مأموریت.
۷–(گیره وه) فرصت، موقعیت،کؤند.
۸قاپاس← قافاس←قفس.
۹- فوق العاده.
۱۰- پیشنهاد.
۱۱- پیس،یاوا.
۱۲- نتیجه.
۱۳- شئی لر.
۱۴- فیلتیر،صافی.
۱۵- مشورت.
۱۶-یولاق،روش.
۱۷-عمل،عملیات.
۱۸- گئنیش هجوم.
۱۹- دونیا،جهان.
۲۰- شکار.
۲۱- هئيبت
آردی وار…
گؤی دالغانین اوچونجو بؤلومو بورادان باشلیر
سميرسيزكئچيب گئتمدي بيرجهسوز
قالانميشدي سان كؤكسلراوسته كؤز
سونوندا دونوب تاپدي گؤزلرآماج
باخيشلاركولكاولدو منسه ياماج
انيب چيگنيمه سانكي قاف داغلاري
سويوخترله آخدي اورك ياغلاري
اگيب باش او درنكدن ايذن ايستهديم
آياخدا دوراركن بئله سويلهديم
بونو بيلملي بيرسئچيمده سئچن
ياراشسين گركدير يوكه يوكچكن
گووندوز بويوتدوز اوجالتدوز باشيم
ندن اينجي ساندوز دگرسيز داشيم؟
قالا ايچره واردير ائله آلپلار
آديندان يئنيلمزاوركلردورار
بويوكدوربئله بير گورهو باشيما
ايشقسيزگوزهم اويماييم قاشيما
گلون بوسئچيمدن بوگون وازكئچون
بوايش اؤترو سيز باشقا بيرارسئچون
قويون آرزيما منده گوللربيچيم
اولوم ايچگيسين سيزلريله ايچيم
ياراشميزسامار يانيانا كنديزه
كولزتك اوزنگي دوتوم من سيزه
ارندي بيري سرت اوجالتدي سسين
دؤزولمز ايگيد ار بئله سويلهسين
يارارمي قورومدان چيخان كسمته؟
ندنسيز يئره سايغيسيزليق يئنه؟
قالانلارياييسا گئدن سانكي اوخ
اوخ اولمازسا يايدادگر هئشده يوخ
آچيقجا بونو سويلهييم آلپآيا
(۱۵)
پولاد اوخ گركديرقالين بير يايا
گيشيمك سونوندا سئچيلدون بوگون
چوخونلوقسسي بيل آچاندير دوگون
بوسوزلر ساليب تيترهييش اينيمه
اوچوب دويغولار قوندو اوس بئينمه
دوتوب اوز او آسلان يورك ارلره
دئديم بويروقوز گوزدن انمز يئره
چكيب خنجرائتديم دامارلا تانيش
دامان قان چكيب يئرده جانل ناخيش
دگرسيزباغشدير بوقان يوردوما
اونمسيزدي سون دامجي هاردا داما
سئوينجليه دولدو بوسوزدن قالا
ارنلرچكيب بير سهسيله هالا
يايبلاربئله بويروغيارلره
گوزتمنلري توپلايين بير يئره
دوزوبلرگوزتمنلري يان يانا
آيق ار گركدير گيريزدن قانا
گيريزله ائشيتديرديلر سوزلري
ايگيدلرسونوج آلديلار اوزلري
دونوب هاميسي وئرديلرسسسسه
بوباشلار وطن بورجودوچوخ كسه
سويوندان ايچيب چوخ يئديك بيتگيسين
كوراولسون اوگوز گورسه يورد ايتگيسين
سئوينجدن اوچاغ ياشلا دولدوگوزوم
دوتوب اوز گويه سويلهديم ايچ سوزوم
كوكون كسمه يورتدان بئله ارلرين
ياييلسين يئره تانريليق دفترين
ارنلربوتون هرنه واريول يولاق
آچيبلارايگيدلرده آسدي قولاق
بيتيب سوزلري يتدي ايلملري
ياراقلانديلار خوشدوشه گوستري
گركلي كسردن دئشردن نهوا
آليبلار يانا ايشده وئرسين يارار
نه وارديرسا اوخ دولدواخلوقلارا
دميرتوپبوزا آتلاراولدوچارا
(۱۶)
ايتيلميش قليج توخدادي قينلارا
اوزون سونگونو اللرايچره آرا
اؤزومده بوايشلرله قالكن باشيم
گوروب گورملي زودي داشدان داشيم
آت اوسته نئچه ارديرالده تولوق
نئچه ارده اللركوسولو دوروق
ايرللنديم اوردا سورام كيمسهدن
گليب آرخادان سسكي دورسون گئدهن
دونوب آرديماگورجگين مين باشين
دئدي آتگيلان سورغووارسا داشين
هونرهرنه وارديرالونده سنون
گورهو اوترو قولان آچلسين اونون
دوووشده آلارسان يانيت سورغووا
اوقوزغون ياغي آختاراندا يووا
گئديب دوتودوآردين قالان ايشلرين
منيسه اوسوزدن دوشوندوم درين
قالا قورشاناركن ياراقلانماغا
قارانليق مينرگوندريبديرآغا
ياخينلاشدي آتدان يئره انمدي
باشيندان يئكه سوزلري سويلدي
بئله سوز وئريبدير دئدي تانريميز
اوغوزيودو اولدو سيزين اويلاغيز
قادينلاركنيزقولدورارككلري
ديرنسه بيري تئزسويولسون دري
سورهز دولماميش تئزسئچين بيريولو
اوس اولساندير سئچمه ساغدان سولو
آتون باشدا وارساديرنمك ايزي
تانيش ايئلهيين توپراغيلان ديزي
اگيب باش بوگون اوسلوترپنسهنيز
گميز قورتارارتوخداراولسادنيز
دئييب بونلاري گودمدي قارشليق
ساواش يونتمينده يئني بيرقيليق
بئله سايقيسيزليق بئله داورانيش
كيمينله توشوق ائتدي آرتق تانيش
(۱۷)
گويه سيچرايان دامجي دوندو گوله
قاريشمازقارا آغلا باخسان دوله
دريندن دوشوندوم گئدن سوزلره
ايچيمده اسئيب يئل ياناركوزلره
قولاق ايچره جينگيلدهدي اوس سوزو
بئيينده ديلآشدي او وارليق اؤزو
بوميدان دگيلدير منيم اويلاغيم
بوداشليقلارا هئب سول الموش ساغيم
اورهكيئرلي واردير بونا بيرآچار
سؤنن يئرده من اول ايشقلارساچار
اوسئودادي دوشموش بوتون ديللره
گوييه باغلانا،گول سپر چوللره
آغير ال انيب چيگنه گلديم اؤزه
ياخين آرخاداش بئيله گلدي سؤزه
گوزو يولچكن وارگوزل سئوگيليم
نه سئوگيكي آلميشدي مندن ائليم
گئجهم گوندوزوم گرچگيم دوشلريم
اوييدي اينان لاپ قانيملا دريم
اوييدي مني ديرليگه باغلييان
پاس آلميش قلينجي سيليب ياغلييان
تك آنلام سانيرديم اوني وارليغا
سينيب قول قاناد باتمادايديم ليغا
آلينجا اولايدان پاي آنجاق بوگون
قوپوپ فيرتينا باشدان اولدو دوگون
ائشيدمزقولاق گورميين گوزلريم
ائله پارلادي دؤندو لاپ سؤزلريم
اونوتدوم آلاگوزلو يارسئومهسين
يئني سئوگينين دويدوم اوستون سسين
دورار گولدن آشديم قوشولدوم سئله
دشونمهم دوشم بورلوغانلا يئله
بوگون ييهليگ ائتديم ائله بيرمينيك
چيچكدن يوخا بركليگينده گميك
سينيرسيزدي يئرچاغ دگيل اومرونا
(۱۸)
بوتون يئرلهگوي باش اگيرلر اونا
آليب سايغيايله او اردن سؤزو
ائله آلقيش ائتديمكي دولدوگوزو
دئديم قوتلو اولسون بئله ديرچليش
بوتون سيلكينيب گويلره يوكسليش
بئله گورسنير توم قالا ارلري
آشيبلار بوتون بيز چاتان يئرلري
اورك بركائله گؤگلووه گولده سانج
بوگون هرنه اولسا بيزيم ديرقازانج
كي سئودادي خاقان بوگون ارلره
اوسئوداكي سيغماز بوتون يئرلره
بولوتلاردان اوسته اوچان سؤز قوشو
گؤزون قيرپيميندا يئراولدو توشو
چاليندي اوجا توپلانيش بانلاري
قالا قاينار اولدو نئجه قانلاري
دوزنله دوزولدو ائله بيردوزوم
سانيرسان سوروبلر اؤزون بيرسوزوم
دوزولموشدولر اؤنده توم آتليلار
مينرآرخاسيندا يايانلار دورار
اوزل آيريليب سانكي هربيرسيرا
قورالدير هره اوزيئرينده دورا
واري هركيمين قيندا كسگينقلينج
دورب اوخچودان دالدا نئچچه قارنيج
اولارآردي دوردويئنه آدليلار
سول ال بالتا ، ساغ الده توپبوزسيخار
دوزولدوكجه آرد آرد قات قات سيرا
باشارجاق هره اوز يئرينده دورا
قالا باشجيسي آشدي بويروق سوزون
دئدي گورگون آچسين داي ارلرگوزون
اوغوزآلنيناوار يئنييازمالار
بوياقانلاريزديرقيلينجيزيازار
ايل آي دفترينده يازين بيريازي
گلن سويلاريز ارجه چالسين سازي
ياغي چوخلوغو دوتماسين بيرياري
(۱۹)
قوچاقجا دووش بوآلاندا سريز
قاچان قومايين دوشموشه قيمايين
اوغوزارلگين ائورهن ايچره يايين
بوارتوكقاپيآرخاسيندابيلين
گوزتليرقاداباشقادوشلر سيلين
سونوج بلليديروارگئديشده اونم
بولوارجه گئدسز سيزيندير دونم
آرنيمش اوركدن دورولموش سوزه
قوناق اولدو ارلرئيل اسسين كوزه
بولاقدان آخيب سو، سووارسا دره
چيچكلن دولار، اوت بيتريرمز بره
اوركلردولوب گوزآتيب اورتوگون
آچيلدي قاپي سانكي چوزدون دوگون
قوشاتاغ اينيلتيله آيريلجاغين
هنورتي دولاندي قالا بوشلاغين
اوچاغ باشلانيب سونسوزايولچولوق
اولانمازبويول يولچوسوهريولوق
يووادان ديشه قارتال آيريلجاغين
گوروب قوزقون آلميش بوتون اويلاغين
چكيرتكه داراشميش كيمي تارلايا
گورونمز اولوب داغ دريلن قايا
توكنمزيايان بونجاسايسيزمينر
بيزيمله توتوشدورمادا داش دينر
دوروب قارشميزدا دنيزتك قوشون
قاپارآيقيرآت آرخاسيلان توشون
گئيلميش ايينلرده گئشن گئيم
بوگوركملري گوترنمزدئيم
بولدكن گونش اورتادان گوندوزو
شاخيب پارلاديب داغ دريلن دوزو
اوچيلا قلينجلاردميرگئيمهلر
ايشيق ايئله گورموش ياغي آرخايين
ياراقلانمادا گورممشديك تايين
ساواش اؤترو دورموش چئشيدلي آراج
داشير هربيري باشقاتورلو آماج
(۲۰)
توتوب منانجانيقلار ان اويغون يئري
چاناقلاردولو داشلا قوللار گئري
گورونمكدهدير باشقابير سالديران
قالا تيتره دندير باراژ سينديران
چكير آرخاسينداتكرلي آراج
يوغون بير كؤتوكدور كؤترلي آغاج
اوتوز قيرخدان آرتيق بيلكلي كيشي
اونو يئربهيئر ائتمك اولموش ايشي
گؤتورموشلر اؤنده اوزون بيرچايي
آماجچين سئچيلميش قالادانقاپي
يون اولموشدور آنجاق اييرديلكلري
آچيلدي قاپي قالدي آلنين تري
دوموخموش ياغي مات باخيردي بيزه
نهالموش ندهن چوكدو توركلره ديزه
قينانماز بودوشلر بو آلچاخلار
اولارجا گرهك آز اگه چوخلارا
قاتاركن ياغي بينيني سورغولار
بيزيسه دورومدان آليرديق يارار
آلينجا بوتون سال چيخاچئورهني
توتوشدور بير اولدوزا توم ائورهني
بونولا يئنه دورمادي ارلريز
دامميب دامجيلارتيترهر اولدو دنيز
بير آندا توتولدو ائله بير توتوم
كيارلكيدن اؤزگه بيزه يوخ اودوم
دوزنله دوزنسيزساواش ساغلاديق
بيزي آلچادان گوزلري داغلاديق
چكيلميش يايديق آچيلديق بوتون
اوقوزغونلارين لاپ قوپارديق اؤدون
بيرينجي سيرا دال چئويردي اؤنه
باسيب بير بيرين هوركدو اولدو قوشون
قاردشديردي تون آرخاسيلان توشن
پوزولدو دوزهن سيندي توم دنگهلر
پولاد اؤزقيليجلار يئره باش اهلر
دورومدان يارارلاندي ارلرائله
(۲۲)
دامان دامجيلار دؤندو گورگون سئله
هاوا دوپدورو يئر دولو فيرتينا
قوپان هايدان آزقالدي داغلار سينا
قلينج چاقيقشي آتلارين كيشنهسي
ايگيد ارلرين قورخما وورهاي سسي
دوشن باشلارين دوغرانان تنلري
آخيب قانلاري گوللر اولدو درين
ووروب ايلك ووروش ييغجام اولدوق يئنه
آرا وئرمهدن تئز ياييلديق ائنه
كئچيرتديك ايشهائيله كسگين يولاق
نه گؤز گؤرميبدير نه دويمازقولاق
قوپارتديق اويئرده ائله بورلوغان
قوشون تيترهدنديريئنيلمزبوغان
اوجانسيز بدنلرسؤنن آرزيلار
توكولدويئرهسانكي يوخميشديلار
قورالديربوايش يئرله توم چاغلارا
اكيبسن تيكان ايندي قانقال دارا
ساواشائيله گلميشدي اويغون بيزه
سانيرديقگئديراوردو چؤكسونديزه
يايان ارلر ائتديكده الده مينك
ار آسلان دؤشوندن قوتارمازگئييك
ائله گتديلراويناغاآتلاري
ساواش گوجلري قالخدي بيردن ياري
بيرال اوخلا بيرال قيلنج بير سونن
شيغيرلار ان اويغون يئره گورزنن
ياغينجا ياغي اوستونه اوخلاري
سانيردين سپيلمگده گويدن داري
پولادباشلياوخلارياغيكوكستونه
ساتينجامنملرسريلدي گونه
قوشوندان باخيردين ان آزبيرقاناد
قوتارماقدا جانين،داي آختارمير آد
قيزان تونقاهرچاققالا قييناقين
ايليشديرسه اوندان قوتارماز ساغين
تؤكولمك ياراشمازياشيل ياپراغا
(۲۳)
ساوشدان قازانج يوخ قارايلان آغا
دانيشقانسا اينسان دالاشماق ندير
آرينماقدان اؤتروبيلاشماق ندير
بوآيديندي ديل دورسا دورماز قلينج
آدام اوغلونا باشدا وار بوقاخينج
تؤكولموش يئره باشدي قولدور بدن
اوميداندا يوخ قيمامازليق ائدهن
ساواشديربونا باشقا يوخ بير قورال
دوران قارشيداكيمسه اؤلدورده قال
دؤووشده ايشين ان او قيزغين چاغي
گئديب بير اولاي دومدو آزغين ياغي
بيزي آتلاديب بيرقوروب قورد ساياق
ايرللنديلر قوپدو خولدان بوداق
آخيب اولدولار يانيانا لئش دوزهر
نئجه بوغداليق ايچره درگز سوزهر
ار آسلان ساياق هربيري قويدو اوز
بوتون گوجله خاقانليقا دوغرو دوز
گؤرنجه دوروم پيسليگين گوركمي
بو دالقا دئدي سينديراندير گمي
دونوب هايلا چيمخيردي ساغلا سولا
بوچيلقينليقي داي قويون بير يولا
آچيب ناققا آغزين قووشدورسا انگ
نه تخت آلتدا قالماز نهباشدا چلنگ
چابا گوستريب اوردو باشچيلاري
ائله ائتگيسيز سيخلاشان بوداري
ايشه چكديلرقول- بئينده نهوار
هورولدو اويئرده لاپاتدهن دوورا
قوشوندان گؤرولندي سايسيرزبولوم
قوچاق قوردلارا ياغسين آزغين اولوم
ايگيدلرسه هرتكتكي بوآرا
چكيب نعرهلر وئرديلر دال دالا
اولوشدوردورلار بير يووارلاقياساو
دوشر توپراغا كيماري سانسا آو
اؤلومجول آراج تك آغيزهريؤنه
ساليرلار،قوشونآرخاچئوريراونه
(۲۴)
اوآزغين قوشوندان اؤزون ارسانان
باشينداناوزاقگوودسيوئرديجان
بوياندي قيزل قانلا داغ داش دره
گؤيه يانسيدي يئرده قوپموش توره
قيزاردي بولوتلارتيليت قان تكين
ديئرسن سوسوزموشدو قانه اكين
گئدير قاندا ايتسين دوشن گؤدهلر
ياريمجانلي قيشقرتيسي گؤو،دهلر
قلينج الده اوزكوشكه گوزتانرييا
ديكيب،بنزهر اولموشلا داشقينچايا
آتيبلار بوتون هرنهوارايلگيسين
ايلاندان باش ازمك آماجديركسين
بوتون يولاري يوخلاينجاياغي
آنيب آشماغ اولمازقولاي بوداغي
بوشلالديلدياولقوردلارينچئورهسي
گويه يوكسليب يايچيگلسينسسي
هؤرنجه بوتون چئورهني يايچيلار
قوچاق ارلره ايندي قالخان يارار
ائله ياغديرلاردميرباشي اوخ
نئجه يازداياغموريئري ايئلي توخ
يئنيك دوشمدي اوخلار اؤننملره
دئشيب داغ بدنلرده سايسئزدره
دوشونجه او تنلر يئره بيربهبير
سانيردين پاليد اورماني تيترهدير
گول آشدي سونوندا قيزل قونچالار
بئله ارليگه گويلولر الچالا
دوشه دالدي توم اوست دوزهيلي ياغي
دنيزتك الوسدان بودورداملاغي
اوشنمك توروندان يئني قورتاران
ايچين دولدوروب قوشقو دونماقداقان
كئچيرگين واريب كوشك توخداخليغا
اوزون يولار آشماق گرهك ساغليغا
باشين ساغ قوتارجاق اولايدان ايلان
توپارلان بانين ووردوروب اول تيلان
(۲۷)
بيزيم اوزره سالدي دوروم ائتگيسين
قالاباشچيسيآشدي گورگون سسين
آي اوديوردونون سؤنميين قورلاري
بوگون ييرتار اولدوز بوتون قورلاري
چابوك توپلانين ياي كيمين سون دونه
قيغيلجيم ساياق اودتوكون هريونه
دؤنوب اوزچئويردي منه مين باشي
كيآي اؤلكه مين آتماغاسون داشي
توپارلان كيآز سونراكي گوستري
بويوك ناققادان ييرتاجاقديردري
سئچين اوردودان ان اوسايخين يئرين
يوبانماقدا ايش ائيله مهسون وئرين
بيرآندا دوزولدوتولوق يوكلولر
ايگيدلرباشيندان ياغي توكدولر
اؤزل ياغ قارانفت ايلن قاتقيسي
دؤزلمزقوخونتوسينيرباسقيسي
آياقدان باشا اؤزلرين آتلارين
بوكوب نفته آرتيرديلار قاتلارين
بونلا ئينه بيتمدي نفت ايشي
توكوب خورتوما دوردونئچچه كيشي
آلاولاندي چاخماق داشيندان كوسوو
ياغي گل بوسون دالقادير ايندي سوو
نه چاخماق، دئيرسنكي سسلندي سور
آدام اوغلونا باش اگير گؤيده هور
آلاولاندي ارلر يانارداغ ساياق
گرك دوزتوخوم يوردا اولسون داياق
شيغيرهربيري اودلو شيمشكتكين
كيآزغين بواود ياندراندير چكين
سپيپ نفتي خورطوملا دوشمنلره
يانار اوخلار اگلشدي اولتنلره
بوروندو اودا چوخلو سايدا ياغي
يانان يانديرير سولداكيلان ساغي
پوزولدو دوزن چيخدي الدن قوشون
(۲۸)
دومان، توسدودن كيمسه گورمور توشون
بيرين آت سورور، بيرسي توپراق يالار
بيريسه يخلميش آت آلتدا قالار
بيريسه ياناركن آچار قارقيشين
بوگون تانري بيزدن كسيب آلقيشين
نهايدي بيزه اؤزگه يورد سؤداسي
جايب بيزندن خيردا سانديق آسي
سانيرديقكي آو سالميشيق چنبره
گليب هاردا اوستون آغا، بيرقره
اولانلار ائله سالدي اؤز اتگيسين
گئديردي بيلينجيم پوزولسون كسين
آلاولار ايچيندن منه گلديهاي
بوگؤسترگييه گؤرمهيب كيمسهتاي
يانيت آل قالا ايچرهكي سورغووا
بوتوپراقدا يوخ چاققلا بيريووا
دئيب بونلاري آلدي اؤنده قوشون
يارار ايلديريم ، داغداكسسه توشون
گئينميشدي اوددان مينيكلن مينر
داغلدي قوشون سانكي آخميش مينار
ياغي هوركر اولدو ائله ساغ سولا
قيريلماقدا قورشاتما آزدير يولا
اولوب ارلرين هربيري مينبير ار
يانيب كول اولونجا اؤلوم اسديرهر
منيسه ايشينان باشيندان بري
قورنماق ايچيندهايدي كؤركدري
تؤكولدوكجه يازگوللري بيربهبير
تيكانلار اوچپلاق يوزون گؤسترير
داغيلميش دورومدايدي آنجاق قوشون
ياتيرتديم گؤزه چئورهنين لاپ بوشون
توخانديقجا بيزائيله سكدي مينيك
ياريشايدي ، شيمشك دوشردي يئنيك
اوقانلي آلاندان چيخان چاغلاري
ايشي آنلايب اوردونون ساغلاري
ياغان اوخدان آز قالدي دهگيشيم يولو
(۲۹)
اوچانماز لاچين گويده وورسا دولو
چكيب آخ اؤركدن اوجالديم باشي
دئديم آي چتين گونلرين يولداشي
بونو ياغچي بيلمكده سن بوقولون
چاپار اولمايبدير قوتارسين چولون
اؤلوم دادلي بيرايچگي، تورك اوغلونا
يانا قارداش آنجاق يوما گؤز بونا
اؤلوملن قاليم اورتاسيندا ائليم
يتيم خاقانا قاندا ايتپسين تئليم
آلبديرسؤزوم گؤيلرين خاقاني
دولاندردي توختداق بئينيده قاني
او آندان بئله قوشدان اولدوم آييق
گلن اوخلار اولدو آماجدان جاييق
تؤكنميردي آنجاقكي سالديرمالار
ياخينلاشديلار بير قوروپ ديشچالار
ائله توخداغيديم ايچيمدن اوچاغ
اينانجيم ايتيرمزديم آخسايدي داغ
دگيشديم آت اوستونده ، يؤن ترسينه
بيليم ديردؤووش اولساجاندان سينه
آليب اوخ قابيندان بوتون اوخلاري
بوشا وئرمديم دوشدولرچوخلاري
يوبانمازدان الدن بوراخديم يايي
اوخ اولمازسا اورماندا چوخدور تايي
قينندان قوتارجاق پولاد اؤزقيلينج
سئوينجدن منه ائتدي قاش گؤز قيلينج
اوزوندوردئدي قيندا توتساق دايام
قودورموشسا دوشمن قانا يانقيام
اوقاچ قودا چوخ باشلار اوزدو قيلينج
سوموكلركسيب اتده سوزدو قيلينج
وار آنجاق دئسم بورداسؤز قالخانا
دئيرسنكي ديميشدي گؤز قالخانا
توخاندي نئچه سونگوايله قيلينج
يارالار آچيلدي آغيز بيرقارينج
سونوندا يئنر چيخدي ايشدن،اينناج
(۳۰)
يئري آلسا اگري دوزوندور قازانج
قيريلميش قيلينج بوش يئهر هوركوكآت
يايلدي چوله آشدي قوزغون قانات
اولونجا اوچاق آرخادان آرخايين
يولون دورماز اولدوم چوليلن چايين
چاپاراولدوم اوردان يولو دؤرت نالا
دئديم بلكه قاندان دامارلا
يئتيشديم سونوندا باسيليمش ائله
چاپاركن نئچه باشدا وئرديم يئله
گليب چاتميشام ايندي قولوقدايام
گورهو بيتديمندن آخارقان چايام
سورون سيزلرين اولدو بوندان سورا
قوتارماق ائلي يا دوشرمك تورا
اوچولار باخين گويده قارداشلاريم
تلس گل دئيرلر دووش داشلاريم
دئيب بونلاري دامدي سون داملاقان
باينديرديزي اوسته، اول وئردي جان
آليب بيرآووج قان بايندير اؤزو
سپيب گويلره آچدي بوئله سؤزو
وار هراولكهنين بيربئله ارلري
يادا يورد اولانماز اونون ئيرلري
باسيلمشسا ائوايچره يورد داشلاري
يارار دوشمگه باشچيلار باشلاري
دئيب بونلاري اگلشيب تختينه
اؤزون سوچلاييب باش دويوردو تينه
ساريدان قوپوب باش ووراق بير ائله
گورك ائل نئجه قارشي قويموش سئله
گئدير هركئچيد ايچره قيزغين دؤووش
بئله بيردورومدا وئريلمز بؤووش
ديرنمكده ائل يئدديدن يئتميشه
بويوكسك چابا گلمهميش چوخ ايشه
توتوب گوزلرين قان او قوزقونلارين
قييرلار باخان يوخ اوشاقدير قادين
بوياندي گلينلرده آلقانينا
(۳۲)
نئجه قيديلارسودامر جانينا
بالاواي سسي يوكسهليب گويلره
چاتار بوهاراي باشقا تورك ائللره
گؤروببونلاريكوكرديبيرآنا
توتوب اوزگئديب دوغرو خاقانليقا
چاتيب دؤيدو سرتجه ساراي قاپلارين
ايچردن گليب سسكي كيمسن تانين
دئدي سئويلهيين خاقانا من ائلم
ائليمدهن يانيب قوورولان بيرديلم
يئتيشدي بوچوگرگين آن خاقانا
گيريش ايسيتيرآغزي اود بيرآنا
آماندير دئدي دؤنمزاولسون گئري
آچين قاپلاري وار باش اوستهيئري
ساراي ايچره تخته چاتينجاخاتين
بوتختي دئدي آلمايبسان ساتين
سهنه كيم وئريبسه بوخاقانليقي
اؤزو دوردورار بيل بوآزقينليقي
گلنميردين اراوسته سيندن ايشين
ندن چكمدين تختدن ايستكديشين
بيليرسن نهسؤيلرگلن سويلارين
بايندير، دوغولمازائديدي تارين
قوليدي بيزه گوندوغان، گونباتان
اوقولار ندن اولدو توپراق باسان
دونن باش اييهن توركه بيرآز يالا
گليب ايندي يوردوندا الموش آغا
دئديكجه جوشوب كوكردي اولآنا
باينديرگوروم كاش او باغرون يانا
گوزل باشچيل اولدون بوگون سنائله
اوياركن ائلي وئردون آزغين سئله
هاني بس منم سؤيليهن ارلرين
هاني بس قوشوندايئنيلمزلرين
اروزخانهاني باشقا خانلارهاني
جايان سيزلراولدوزآخان ائلقاني
قوپوب ايندي چؤلده ائله واشووهن
(۳۳)
فلكدهنقولاق گئتميش ائلدن گووهن
آچيخدان دونوب ياشلا دولدوگؤزو
بئلهسويلدي خاقانا سون سؤزو
اله آل چلنگونده بوزقوردا باخ
بوكزليك داهاتختدئيل يوردا باخ
دوشوب تختيدن اول ارنلر اري
قيزارميشدييوزسانكي يانميشدري
دورار اولدوق آنجاق ياغي دورمادي
باريش ايستمكده باريش قورمادي
گوزوم سورمهسي اول آياق توپراغين
باسيلميشدير آنجاق يئنيلمز لاچين
چاغيررام گلراول ددهم قوقودو
ساوشدان چاليب قوزار ارليك اودو
يئنه كوكريب قاينار اوللوق بوگون
آچيب ساغلاريق يئرگؤياولسا دوگون
يانارداغ ساياق دوشمنه آخسا تورك
نه بؤرك باشدا قالماز نهاينيندهكورك
دؤنوب بويروقون بؤيله ائتدي كسين
دهده هارداسا اوردا ئيل تك اسين
گليش ساغلايين تئزاوبيلمگين اره
دوشونمكده اول داغسا بيزلردهره
اوزون سورمدي چوخ آچيلدي قاپي
گؤروندو ده ده باشقاايدي ياپي
اهينيده قيريمدون الينده كسر
سينيردن گؤز اوستونده قاشلاراسر
اگيلدي بوتون سايغي سوندوساراي
گونش دوغسا گورسنمزاوندؤردولوك آي
ايلرلندي اول يئرده خاقان اؤزو
دئدي آي بوتون توركون اورتاق گؤزو
بونه بيردورومدور ساليبسان اؤزون
يئتربوائله تك سازينلا سؤزون
گليبدير ديله اردمين قايناغي
ديديلمكدهدير ايندي قورد اويلاغي
بئله گونده يوخدورنهكوتله نه خان
گرهك يورداآرينسين ديزده چيخساقان
(۳۵)
ساواش گونلرينده قيليج ديرگرهك
قوپوز اويناديلنسا چكيلدي ديره ك
توپارالاق اولون ايندي اركك ديشي
دؤووه شدور چؤزهن بؤيله گونده ايشي
آليب خان يئنه سايقيايله سؤزو
اودا دوندرن هئپ يئل اولموش كؤزو
بوتون بيزقيلينج سنسه الده قوپوز
آغيرقوخادير بوندان آشسين اوغوز
آليب بويروغو بيرليك اولدو ساراي
يايلدي بوتون ائلده جينگيلتي هاي
اورك برك ائدين خان بايندير گلير
بوچو دوشمنين سانكي باغرين ده لير
چيخينجاباباينديرسارايدان قيراق
دئدي چال دهده بيزسه قوزغون قيراق
يئنه چال قوپوزياتميش ارليك اوياد
ائله چالگيلان تيترهراولسون اوياد
بوگون ائيله گوج وئرسؤزيلن سازا
بلك ايچره قوي كؤريه گلسين بازا
دويوب بونلاري آلدي كوكسه قوپوز
چاليب قورقود ارگويلري دلدي اوز
اوآندان يئني بيرقان آلدي دامار
سينان ساخسيني تگجه اوزمان يامار
اسن گرميجه قارشيليق قويدومئه
اوواندااولدو ايش ياپراقا قوندو شئه
مورالاندي ائل باشدان آتدي ، آجي
قيزشدي اوجاق پيل تك ائتدي ساجي
قاريشدي بوتون بگله –خاقان– اولوس
بئله بيرليگه سانكي دارگلدي اوس
آچيلدي آلان قيزغين آسلانلارا
قووان آوچو،قارتالساوئرمز آرا
توكولدوكجه باشلار يئره بيربه بير
ياغي اوركرهك قاچماغا اؤزگلير
ايگيدلرقازانجي ائدينجه كسين
توتوب اؤزگويه «قورقود»آشدي سسين
(۳۶)
دؤنن فيرلانان سندن آلميش دؤزون
گوجوندن قيراق اولدوز اولماز سوزهن
سنين يارديندان يئنر اولدو دوز
يازا دؤندوسندن چيچكلندي گوز
قوپوزكؤكسدن انجك ال اوستونه
توتولدو قولاق باشقا تورلو اونه
چاليندي دؤوول كؤشكه توپلانسين ائل
ساراي چئوره سين آلدي گورهايلاسئل
چيخيب خان بايندير اوجابيريئره
دئدي بو ائله تانري دؤزمك وئره
بودور بو دؤنرگين دؤنرده اويون
اويون اويناسا سورمازآدلاسويون
بيرين قالخيزارباش دگرگويلره
بيرين ائيليرداغ يانيندا دره
نه قالخاندا سرهكمه وئرمه بؤيوش
نه ايسه اهنن گونده سينمادؤوش
بوگؤنسه كلف ترس چونمكهدهدير
بيزيمله بوگون باشقا تور دئورائدير
گركميش وئرم سيزلره بيلديري
تاويرترس اولا ائلده قالمازديري
چتين ايش باشارديز بوتوپراقدا سيز
وئريب باشلار آنجاق بويون اگمديز
اؤدوللر گرهك بوقاهارمانليغا
گلن سوي گرهك بوندان اؤرنك ييغا
بونونلا گرهك بيرآجي گرچگي
آچيب آنديرام توم اولوسلان، بگي
بوگون بوردا سينديرديغيزاول قوشون
گورهو اوردونون آچماغيدي توشون
گليرايندي آردينجا سايسيزياي
ياغيش كسمهسه شوملا دارداش داغي
گركميش بوگون چوخ يئنيمكله بيز
توتاق يول اوجون قويمادان هيچ بيرايز
آچيلجاق بوسؤزائلده قوزاندي نيغ
اولوس باغيرني سانكي دلدي قييج
(۳۷)
هؤنورتو باتيردي باينديرسسين
اسيب دير اوراگولدن بيراسين
قوچاقجا باغيردي اولوسدان بيرار
هاچاغدان اولوب توپراق آتماق هونر
بو ايميشدير آلماق اؤلنلراؤجو
آتيب يوردگئجه ايلن گوتورمك كؤچو
ائشيدسين بونوساتقين ايلان يابان
باتانمازديشين بوش بيرايشديرچابان
بوتون دونيادان يوردوما اود ياغا
باسانمازآياق بيرقارينج توپراقا
اوجالتدي سسين ائل اره ورئردي هاي
جوشوب دالقالاندي دنيز اولدوچاي
قوشون آخسا سؤيلندي توپراق سايي
كسردهن قيراق آرتابيلمز پايي
الين قالديريب خان داياندي سمير
سودگسه سرينلرقيزارميش دمير
دئدي: آلقيش اولسون بئله بيرليگه
كيبيرليگدن ائللرچاتيب ديرليگه
شاشارديم اولا باشقابيرتپگينيز
گورهن اولمايب دالقاسيزبيردنيز
چتيندير بوراخماق آنا توپراقي
لاچين يوردون ائتمك قودوز اويلاغي
بوتون بونلارين هاميسيلان بئله
چتين بيردوروم ديش قيجيرديرائله
آليشماق گرهك بوآجي گرچگه
ساقين اوس بئلين دويقوساليق اگه
اولوسدان آلير اؤلكه اؤز آنلامين
دوشن گؤدهدن اومما توپراق يامين
قوتارماق گركديربوگون قوخادان
قارانليق دان آشساق دوغاربيردهدان
دؤنر دؤنميب هي بيريندن يانا
آشيرهرسو سندهن، دئنن سئل اونا
ياشاراولساائل يوخدوريئر آزليقي
ار آسلان قوووب يورد ائدهر سازليغي
(۳۸)
كوچر بودو جانلار دوغارآل گونش
قوراوللوق يئنه آزغينيسا كولش
آياق اوسته ساخلا بوگون بايراغين
يارين بيل توكنمز اولار توپراغين
يئنه بيرلشيب تورك اولا بيربيلنگ
آلار رومدا قيصرباشيندان چلنگ
باينديرسوسوب اولدو سؤز قورقودون
دئدي : سوندورون دويغو ساليق اودون
گركميشلري سويلهدي خان اؤزو
ياراشمازداها چوخ اوزاتماق سؤزو
توپارلانسين ائل تئز گؤتورسون كؤچون
آغيز نسنه يوخ تكجه ديرليك اوچون
سونوشكندي ائل دوغرو بولجاق سوزو
دؤزوم آرتيريب، كولله اؤرتدو كؤزو
(۳۹)
گؤی دالغانین دؤردونجو بؤلومو (کؤنولسوز کؤچدور) اوردان آردی توتولسون
کؤﻧﯚﻠﺳﯚز کؤچ
بوﻏﯘلدو ﮔﯚنش قان گؤﻠﯚنده اوﮔﯚن
گئجه چنبر۱ ائتدی قارا اؤرﺗﯚﮔﯚن
پوزﯘلدﯘ سوﻧﯘندا اﻳﺷﻳﻖ اوردﯘ۲ﺳﯘ
سولار یام یاﺷﻳﻝ بیتگی،چاتمازسا ﺳﯘ
اﯘﻧﯘدﻣﯘشسا هر وارﻠﻳﻖ۳ اؤز قایناﻏﻳﻥ۴
ﭽﻳﺨﺎرپاﻠﭽﻳﻐﻳﻧﺪﺍﻥ،اؤز۵ اولماز ساقین۶
اودﯘر ﮐﯚتدﯚ یازماقدا، «لئیسانلی» دا
ﺳﯘﺳﯘزماز پولاد، یانماﻳﻳنجا اودا
آﭼﻳﻡ اؤﻳﮐﯚدن۷، بیر یاﻧﻳقلی آشام ۸
وﯘرارسا اﯚرﮦک ، دﯘرماز اولسا یاشام
ائله بیر اولای۹کی دﯘیان۱۰داش ﻳﯚرﮦک
دؤنرقان یاشا، گؤزده قووزار ﮐﯚﻠﻪک
کؤﻧﯚﻠﺳﯚز۱۱کؤچه سوندا اﯚز قویدﯘ ائل
گؤرﯚﻧﺗﯚ۱۲ سوﻠﯘر ترس۱۳ دگدیکجه یئل
تلسگین دﯘرﯘم۱۴باغری داغلی اﯘﻠﯘس۱۵
دﯘزﮦن۱۶ ساغلانا۱۷،قالماﻳﻳب باشدااﯘس۱۸
گئجه زیل قارا داغ یوﻠﯘ دارﺳﻳﻗﺍل۱۹
یانانلار ﺳﻳﺯﻳﻠﺩﻳﺭقوﭙﯘب سانکی قال۲۰
اولای بؤﻠﮔﻪسیندن۲۱ اﯘزالدﻳﻗﺟﺎ ۲۲ ائل
گلین قیزألین، دولدﯘرﯘر ساچلا تئل
آنا، ﻗﻳﻰ۲۳ وﯘرﯘر، ها ردا قالدﻳﻥ بالا
آﺟﯘن۲۴، سنسیز اؤددﯚر۲۵ دؤنرسه بالا
او یاندا ﺳﻳﺯﻳﻠﺩﻳﺭ یئنی یئتمه۲۶ ﻗﻳﺯ
دی گل سئوگیلیم ، قوﻳﻧﯘما۲۷ بیرده ﺳﻳﺯ
گؤزﯚ یاشلی بیر کؤرپه سسلیر، آنا
نه اولدﯘ؟، ندن بیزله یوخدﯘر آتا
نه ﮐﯚللر ألندی ﺑﯘ ﮔﯚن باﺷﻳﻣﺎ
یئتیشمیر سسیم ، آدلی قا رداﺷﻳﻣﺎ
ﺑﯘ سؤزلر توخاندﻳﻗﺠﺎ،سرت ۲۸ داغلارا
ائله یاﻧﺳﻳﺩﻳﺭ۲۹ سانکی آﻠﻣﻳﺵ یارا
ﺗﯘﺗﯘشدﯘر۳۰ ایگیدلرله داغ ، بیربیره
نئجه أر ایگیدلر ، دؤزه ر ﺑﯘ کیره۳۱
ائله بیر دﯘرﯘمدایدی ﺗﯙرک أرلری
گؤز اود ﭙﯙﺳﮐﯙرور،یانماق اﯙزره۳۲ دری
یاﯾﻳﻠﺩی او چاغ شاشدﻳﺭان۳۳ بیلدیری
کی چوخ سایدا أر، داوراﻧﻳﺑﻠﺎر ایری
ساﻧﻳﺑﻟﺎر هئچه ، اوردﯘﺑﯘیرﯘقلارﻳﻦ۳۴
دؤﻧﯙبلر گئری ، گؤرمسینلر یارﻳﻦ۳۵
دﯘﯾﯘنجا ﺑﯘﻧﯘ، اوردﯘ باﺷﭼﻳﻠﻠﺎری
ﮔﯙدﮦر۳۶ یایدﻳﻠﺎر،ﺳﻳزماز اولدﯘ داری
کئچیب داغ باساردان،گئنیش سازﻠﻳﻐﺎ۳۷
داﻏﻳﻠﻣﻳﺶ ائلی ، بلکه اﯘرمان۳۸ ﻳﻳﻐﺎ
گلیب بویروغو ،ﻗﻳﺳﺳﺎ بیر اوتراﻏﻳﻦ
یولا ﺑﯘﺳﻗﯘ۳۹ ﻗﯘردﯘق،اﯘزاقدﻳﺮآﺨﻳﻦ۴۰
۱-چنبر: کمند.
۲- اوردﯘ: أرتش.
۳- وارﻠﻳﻖ : وجود، هستی.
۴- قایناق : منبع،کؤک،گؤزه.
۵- اؤز: اصل ،اصیل
۶- ساﻗﻳﻦ : مطلقأ، اصلأ.
۷- اؤﻳﻛﯚ:حکایه.
۸-آشام : مرحله.
۹- اولای:حادثه.
۱۰- دﯘیان :حیس ائده ن، ائشیده ن
۱۱- کؤﻧﯚﻠﺳﯚز:داوطلب اولمایان.
۱۲- گؤرﯚﻧﺗو:منظره.
۱۳-ترس:عکس،خلاف.
۱۴-دﯘرﯘم:وضع.
۱۵-اﯘلوس:میللت
۱۶-دﯚزن:نظم.
۱۷–ساغلانا:مرتتب ائدیله.
۱۸-اوس:هوش،عقل.
۱۹-دارسیقال:دار،ائنسیز
۲۰- قال:های،کوی
۲۱-بؤلگه:منطقه.
۲۲- اﯘزالدﻳﻗﺠﺎ:اﯘزاخلاشدﻳﻗﺠﺎ.
۲۳-ﻗﻳﻰ:بیرنوع سس.
۲۴-آﺠﯘن:دﯚنیا.
۲۵- اؤد:آجی بیر زاد،زهر
۲۶-یئنی یئتمه: تزه جاوان.
۲۷-قوﻳﻧﯘما :قوجاغیما
۲۸- سرت:برک،خشن.
۲۹- یاﻧﺳﻳدﻳﺮ:منعکیس ائدیر.
۳۰-ﺗﯘﺗﯘشدﯘر:مقایسه ائت
۳۱-کیر:بیلاﺷﻳﻖ،کثیف،پیسلیک
۳۲-اﯚزره :حالدا.
۳۳-شاﺷﻳﺮماق:تعجب ائتمک
۳۴-ﺑﯘیرﯘق:فرمان.
۳۵-یارﻳﻦ: فردا.
۳۶- گوده ر: مراقیب،گؤزتچی.
۳۷-سازلیق: بیشه زار.
۳۸-اورمان: جنگل-بوسقو: کمین.
۴۰-آخین: هجوم
ﻗﻳﺳﺎ دینجلیش چین ، توپارلاندی ائل
گلیب ﻳﯚک- ﻳﯚک اﯚستن أییلمکده بئل
ساواش ائتگیسی،ﻳﯘرد ایتیرمک یاسی
أزیب سارﺳﻳﺪﻳﺑﺪﻳﺮ ایچیندن آسی
قاراﻧﻠﻳﻕ گئجه، باشدا اﯚرﮐﯚک دوغا
اﯘچان شؤﮔﻪسی، سانکی ﻗﻳﺯﻣﻳﺶ بوغا
نه ایسه تاﭙﻳﺐ اوردا ائل توخداﻳﻳﺶ
دریب تؤﺷﮐﯚﻧﯚ، برکیدیبدیر قاﻳﻳش
هره آختارﻳﺮ اؤز گؤبکدن اﯘرﯘق
اﯘﻧﯘدﻣﯘر نسه ،دﯚزتوﺨﯘملارﺗﯘرﯘق
ﺳﯚﺮﯚب آز ﺳﯚره ائل ایچین دینجلیش
گئدیردی سولان تین ، تاپا دیرچلیش
کی بیردن گلیب ، آیغا قاﻠﺨﻳﻦ سسی
بو یئر اولماق اﯚزره قادا بؤﻟﮔﻪسی
ﺑﯘ چوو، بیر قور اوﻠﻣﯘشدﯘ قانقاﻠﻠﻳﻐﺎ
پیلندی ، بؤﻳﯚک بان تکین وارﻟﻳﻐﺎ
ائله دﯚشدﯚ ائل ایچره بیر قارماﺷﻳﻖ
نئجه أیریلن ﻳﯘن دﯚشر ﭙﻳﺮتلاﺷﻳﻖ
کیمین کیمسه سی،کیمسه نین نسنه سی
آیاق آلتدا قالدی ، دﯚشن گؤوده سی
یئیینلیکله اول یئردن آشدی اوﻏﯘز
سپیر گؤرنه دئوران یارا اﯚسته دﯘز
یولو آلدی اؤنده ، مینرله یایان
اولار چاققالا یئم جیزیقدان جایان
أسیب یئل تکین، آشدیلار دوز-یاماج
کولش اوددان آیریلدی نئچچه آغاج
قادا دالقاسیندان قوتاردی گمی
مایاق بللی ، آنجاق سینیب یئلکنی
یئنه یورقون ائلدن، گؤیه قوپدو اوز
باشا کول ألیر، آت آغیزلی اوروز
ائله قیوریلیردی أره ن ساغ – سولا
یاشام بایداسی ، گئتمده یدی دولا
سارارکن یاغی، ایلدیریم تک شاخان
سیزیلدارکن اولموش، اورکلر یاخان
سورورهاممییا، نولدو اوغلانجیغیم
قیریلدیممی؟ ساپ، ایتدی سوی مینجیغیم
بو چوودان پای آلدیقجا ،اردملی لر
اوروزچون واران،کئچمیش اولسون دییه ر
گلنلر آرا ، قام غانین اوغلودا
سورور هانسی کؤزدن، دؤنوبسن اودا
یاغی قارشیسیندا،توکون پوزمایان
دئگیل: هانسی دالقایلا، اولموش قایان
چکین بؤیله بیرداورانیشدان،اوروز
قینارارلیگین،ایچ اوغوز-دیش اوغوز
دوشر قوشقویا،توم ایگیدلر بوگون
دوشوک داورانیش،أردن آچماز دوگون
یؤنلتدی دیلی، کؤکس ییرتان یوره ک
دئدی: جایماسین یورد ائویندن دیره ک
گؤزوم آغ-قاراسی اولان تک بالام
قوشا یئم اولوب ، اومما توختاق قالام
دوشونمه اونوتدوم ، ائلین آغریسین
یا الده ن گئدن توپراغین، چاغریسین
یاشا دولمامیش یاورو، قاوریر منی
دوشوب قالدی اورماندا، کؤورک تنی
سویوق باشلیق اوزدن، ایتیب بولبولوم
بونا قورخورام،باغدا سولسون گولوم
آنا بیر گئییک ده ، ایتیرسه قوزو
کوسر هر زادیندان ، سؤنر اولدوزو
دئییب بونلاری،توخداق اولدو اوروز
گلیبدیر دیله ، «قورقود» الده قوپوز
پوزولموش گؤرونجه اوچاغ، اورتامی
گیزملی سسین ، آشدی قاملار قامی
قوشور کؤکسدن،ائیله بیر قوشمالار
اومودسوزلوغو ، ائل ایچیندن تالار
دونن دونده قالدی ،دئییر:قورقود أر
یارین قورماق اولسون،ائل ایچره هونر
بو گوندن سوروملویسا،گر دونکولر
یارین یوللاری ، بیل بو گوندن کئچر
۱-اؤن: پیش.
۲-مینر: سوار.
۳-یایان: پیاده.
۴-یاماج: اوجالیق.
۵-آغاج: بوردا مصافه اؤلچوسو.
۶- مایاق: دنیز فنری
۷-یئلکن: بادبان.
۸-اوز:بیر نوع سس.
۹- آت آغیزلی اوروز: باساتین آتاسی.
۱۰- أره ن: شخصیت لی أر،اوسلو أر
۱۱-یاخان: یاندیران.
۱۲-سوی:نسل،نژاد.
۱۳-أردملی:شخصیتلی،آنلاقلی.
۱۴-واران: وارید اولان،گیریشده بولونان
۱۵-قام غان: دینی رهبر.
۱۶-قایان:زویه ن، سوروشه ن.
۱۷- قینار: پیسلر، محکوم ائدر.
۱۸- قوشقو: شک، تردید
۱۹-دوشوک:یونگول،یاراماز.
۲۰-یؤنلتدی:جهت وئردی.
۲۱-کؤکس: سینه.
دنیز قاینار اولدو، نئچه داملاسی
دامینجا سیلیندی ، اوره کلر پاسی
گئدیب ائل گؤزوندن ، قارا اؤرتولر
گلن گونلر آیدینلیغین ، گؤردولر
سؤزه سون قویونجا،او قاملار قامی
دوزنله دویوندو ، اوره کلر هامی
کسین ایسته ییش له ، ینی باشلانیش
بو ائل أسکی ده ن ،اولدو بونلا تانیش
اومود گوج وئریب،ائلده سؤندوآغی
اوره ک قاوریر آنجاق،او ایتگین داغی
یئنه ساو، آخار اولسا «لئیسانلی» یا
نه توتساق ، نه آجلیق ، اینانما سایا
بیر آیدا ، ایکینجی آشام آجلیغا
قویونجا آدیم ، گون یئریشده باغا
او تک دامدا سس گلدی،بئش اینجی گون
قارین آجسا، آچدون بئیین دن دوگون
دئدی: بوردا دؤنگیل ،قارا اورمانا
داها قویما اول یاورو چوخ یالمانا
دالیب اویقویا ، اورمانین خاقانی
گؤرور قیناغی آلتدا، بگله خانی
درین دوشده ن آیریلدی، لاپدان لاپا
دییه ن، دوشمن آخمیشدی تاختین قاپا
دوروب سیلکینیب،گرنشیب،کوکردی
گزیب آختاریر ، آنجا بیلمیر ندی
آتیب نئچچه آددیم،سوووب کول-آغاج
قولاق شاخلانیب، بللی اولدو آماج
گؤروب اوردا بیر نسنه نین چئوره سین
آلیب نئچچه چاققال، اوره کلر اسین
ائله سیچرادی ،سان بولوتدان ایشیق
دؤنور شیمشگه،گؤی اولور قاماشیق
داغیلدیقجا سومسوکلرین، پؤهرسی
او سوسقونلوغو، پوزدو اینقه سسی
ایلررندی گؤردو ، آدام یاوروسو
چکیب نعره لر،گؤردو یوخ قورخوسو
باغیردی ، یئنه گلسین اورمانلیلار
تانیق اولسون اوردا،بوتون جانلیلار
آداملار توروندن، گلیب بیر قوناق
آلاق اؤج بوگون،یوخسا سایقی سوناق
قاری دوشمن اولموش،بولارهئپ بیزه
نئجه داوراناق ، قالدی کسمت سیزه
هونورتیدی دوشدو ، بوتون اورمانا
گه یشمک سونو، دؤندو اوزآسلانا
سونوج سوندولار، بئیله جه خاقانا
اونونچون تاپاق ، سئوگیلی بیر آنا
أرآسلاندا کوکررکن ، اولدو . دئدی
سئچیم دوزسه ، خاقاندا قولدو.دئدی
بلک- قونداغین ، تاپشیریب مئیمونا
اویاردی، ساقین باشقالار سود سونا
أمیشدیر اونا ، قوردلا آسلان سودو
ساقین اؤز سودون وئرمه،چوخدور گودو
گؤره ولر بؤلوندو ، یاییب بویروغو
أگیب باش هامی ، بیللادی قویروغو
کئچیب نئچچه آی-گون،ایمکلیر قوزو
اؤتن هر گونه ، پارلایر اولدوزو
اوزون سورمدی،یاورو دوردو،دورو
آییقدیر ائله ، گؤزله ایزلیر قورو
یئنی آتمیش اولموشدو، ایلک آددیمین
چئویردی گئری،اؤزگه لر یاردیمین
هله دولمامیشدی او ، یئددی یاشا
آیاقدان سالیب، یوردو باشدان باشا
یالین أله اورماندا آو آولاییر
دئییرسنکی قاپلاندی ، آو قاولاییر
بئله سوردو گونلر ، دولوب یاشینا
یئنی یئتمه دئیلیردی ، یاش داشینا
یاشی اون ایکی ، گؤرکمی آلپ تک
یئر اوزره اونو قایتارا ،یوخ بیلک
دؤیوش له گولشده ، یئنیب اورمانی
یئنیب گؤگلون آلماقدا،ایش اوزمانی
بوتون اورمان اولموش،ألی آلتدا دینج
گوجو آرتیرار، باشدا اولسا بیلینج
أر اسلان اوره ک وئردی،قاپلان ،بیلنگ
اوسو ،قورد وئریب ،اوتدو باشدا چلنگ
یئنی خاقانا ، تاپشیراق اورمانی
یارار هر ایشه،اول ایشین اوزمانی
گؤره ک تورک ائلینده،ناسیلدیر دوروم
اوغوز دیرچلیب؟،یوخسا چاشدیر یوروم
سؤکوب پلمه ،باش کنده گؤز دوشجگین
دئییرسن ، بیره مین وئریبدیر أکین
سئچیلمیر ساقین ، اوردا ائوله سارای
بئلیغ پارلاییر،سانکی اون دؤردلوک آی
ساریب چئوره سین،بیر باراژتک دووار
آلیبدیر یاپی ، تئی ساریجدان یارار
گیریشچین دوزلمیش ، دمیردن قاپی
باخینجا، اوهر یؤنده تایسیز یاپی
یایان چین ایسه ، آیریلیب باشقا یول
گیریش ایسته یه ن،چکملی اولدو قول
ایچرده ن باخینجا ، او باش کنده سن
اوره ک یاپراغا دؤندو، اولدو أسن
گؤزه للیک لره، گؤز قاماشماقدادیر
گؤزه للر اوزو، بوردا یاشماقدادیر
اولور ائیله گیر- چیخ، دوکان- چارشییا
سئچیلمز اولوب، اوردا بگله سایا
تؤکولموش دوزه چوخ چئشیت نسنه لر
تینی، تینچه نی، گونبز آلتین بزه ر
ساتیلماقدا، ایلک دوزده هر پارچادان
چکیر أرشینه، دیل تؤکرکن ساتان
ایپک ،تیرمه، شالدیر تومارلیر گؤزو
۰۲/۰۴/۱۳۸۳ قاراباغ مسجیدی اعترازیندا زینداندا قرنطینه ده اولان چاغ ایکینجی آجلیق مرحله ده ،آجلیغین بئشینجی گؤنونده ۵۵ بیته یاخین حتی بیر میصرا سی یاریمچیلیق قالدی و تاسفله بوگونه دک باشیمین قاریشیق لیغینا گؤره آردین توتا بیلمدیم …
، بیر میللتین سسی
پایلاش | پرینت
- تاپيلمادي
http://www.baybak.com
بای بک سایتیندان پرینت اولوب
http://www.11007.baybak.com/1324.azr
یازینین اینترنت آدرسی
گوروش کاپانیبدی